Goed om lezen

Eén van Geest

Jaarlijks vindt in januari de Gebedsweek voor de eenheid van de christenen plaats. Dit jaar is dit van 18 tot 25 januari. Het thema luidt dit jaar “Een van Geest”. De gebedsteksten voor deze week zijn opgemaakt door christenen uit de Armeense Kerk.

Armeense Kerk                                                                                                                                        
De Armeense Kerk is een van de oudste kerken ter wereld. Reeds in de eerste eeuw werd er het evangelie gebracht en is er een christelijke kerk ontstaan. Zij staat vandaag bekend om een aantal  eeuwenoude kloosters. 90% van de inwoners van het land zijn christen, een ongezien aantal voor een land in het Midden-Oosten. Het Armeense volk is nochtans zeer vervolgd. In 1915-1916 werden zij uit Turkije verdreven, waarbij ze het slachtoffer werden van een genocide. Anderhalf miljoen Armeniërs werden omgebracht. Veel Armeniërs zijn sindsdien uitgeweken naar andere landen, als Libanon, Syrië, Frankrijk en de Verenigde Staten. 

Voorstel
In ons bisdom is er een oecumenische gebedsdienst op 18 januari om 17.00 uur in de kerk op het Sint-Pietersplein in Gent. Wellicht nemen maar weinig mensen uit ons dekenaat daaraan deel. Wat wij kunnen doen, en wat wij hier voorstellen, is een bezinning houden over het thema van de gebedsweek. Dit is ontleend aan de brief van Paulus aan de christenen van Efeze, hoofdstuk 4, vers 1 tot 3.

Efeze 4,1-3 
De tekst begint als volgt: “Ik, de gevangene in de Heer, ik vermaan u een leven te leiden, waardig de roeping waarmee gij geroepen zijt.” 
Het belangrijkste woord in deze zin is het woord ‘roeping’. Het gaat hier niet om een specifieke roeping, zoals de roeping tot het priesterschap of de roeping tot het huwelijk. Het gaat om de roeping die alle christenen gemeen hebben, en die zij in het doopsel ontvangen hebben, de roeping namelijk bij Christus te behoren en te leven in zijn geest.

Roeping                                                                                                                                                     
In dit woordje ‘roeping’ klinkt wel de echo mee van Jezus’ roep tot de eerste leerlingen. Wij kennen die uit het evangelie. Lopend langs het meer van Galilea zag Jezus Petrus en Andreas, en nadien ook Jakobus en Johannes. Hij riep hen en zij gingen met Hem mee. Leerling-zijn van Jezus begint bij een roeping. Dit is belangrijk, het is een roeping die niet eenmaal plaats vindt, maar die het leven lang blijft. Christen-zijn is antwoorden op die roeping, zowel in onze overtuigingen als in ons handelen. 

Zo is het voor de gelovige in de Katholieke Kerk, maar evenzeer voor de christen in de Orthodoxe, de Anglicaanse of de Protestantse Kerk, als voor de gelovigen die in kleinere groepen, los van de grote kerken, op zichzelf proberen aan het evangelie gestalte te geven. Deze roeping van Godswege is wat allen verbindt. Zij is de basis van de eenheid die zij met elkaar hebben. Elke christen, van welke kerk ook, zou dit geheim moeten overdenken: God kent mij, Hij kent mij persoonlijk,  Hij wacht op mijn antwoord. Door mijn wijze van leven geef ik antwoord op zijn roeping. Daarom schrijft Paulus in zijn brief: “Leid een leven, de roeping waardig waarmee gij geroepen zijt”.

Meer concreet
Deze aanmaning klinkt nogal algemeen. Hoe ziet een leven, deze roeping waardig, er dan concreet uit? Paulus voorvoelde blijkbaar deze opwerping en voegde daarom aan zijn beginzin vier kenmerken toe, die dergelijk leven concreter voorstellen: “Leid een leven (…) in alle deemoed en zachtheid, in grootmoedigheid, liefdevol elkaar verdragend.”

Het eerste kenmerk is deemoed. Met deemoed bedoelt Paulus meer dan een zekere bescheidenheid. In een andere brief gebruikt hij het woord om de gezindheid van de Heer Jezus te verwoorden. Hij was Godgelijk maar Hij verlaagde zich door een mens te worden, ja een slaaf te worden, gehoorzaam  tot aan het kruis. Dat was zijn deemoed. Deemoed is de houding van Christus die naar mij afdaalt, die mij liefheeft, die voor mij lijdt, die voor mij gestorven is. Als wij naar onszelf kijken in zijn licht, zien wij onze grootheid, namelijk ons door Hem bemind-zijn, maar evenzeer onze geringheid. Zij belet ons ons te verheffen boven anderen, en helpt ons ons als dienaren te gedragen.

Het tweede kenmerk is zachtheid. Het woord staat ook in de Zaligsprekingen: “Zalig de zachtmoedigen, want zij zullen het land bezitten.” Zachtmoedigheid is de kracht geen geweld te gebruiken, en alleen door geduld en goedheid tot overeenkomst te komen. Jezus zei van zichzelf: “Ik ben zachtmoedig en nederig van hart.” Hem navolgen in zachtheid is op Hem gelijken.

Het derde kenmerk is grootmoedigheid. Grootmoedigheid is de bereidheid geen minimalist te zijn, die alleen het absoluut noodzakelijke wil doen. Onszelf geven met alles wat wij kunnen geven, is concreet in de geest van Jezus leven.

Het vierde kenmerk is liefdevol elkaar verdragen. Dit laat zich vanzelf verstaan. Het is een dagelijkse opgave anderen in hun anders-zijn te aanvaarden en zo waarlijk lief te hebben. 

Deze vier deugden nastreven is van ons leven een waardig antwoord maken op de roeping die wij gekregen hebben, is leven in de geest van Jezus. Heel zijn vermaning kan Paulus dan ook samenvatten in één zin: “Beijver u de eenheid in de geest te behouden.”  Zo vermaant ons nu ook de Gebedsweek voor de eenheid van de christenen, zoals zij is uitgegaan van onze broeders en zusters in de Armeense Kerk.

Jos Verstraeten

Het jaar 2026

Gedaan met hopen?

Beste medemensen,

Wij zijn alweer een nieuw jaar begonnen, het jaar 2026. Daarmee kwam ook een eind aan 2025, wat voor ons christenen een bijzonder jaar was, namelijk een jubeljaar. Een jaar lang werden we uitgenodigd en uitgedaagd om pelgrims van hoop te zijn.

Vanuit de kathedraal in Gent werd ons eind 2024 een anker aangeboden, met de uitnodiging met dit anker van hoop ook verhalen van hoop te schrijven, letterlijk en figuurlijk.

Dit anker doorkruiste ons dekenaat en kwam in de verschillende parochies en op verschillende plaatsen. Het anker bezocht woonzorgcentra, het ging met de leerlingen van enkele scholen op inleefdagen, het was aanwezig op belangrijke gebeurtenissen op de parochie of in een bepaalde kerkplek. Ons anker ging ook mee op catecheseweekend en op bedevaart, ja, het heeft zeker zijn weg afgelegd door ons dekenaat. Naast de estafette van hoop, want zo heette de tocht van ons anker, waren er ook enkele andere hoogtepunten in het jubeljaar.

Op 20 september was er in Oostakker het feest van de hoop. Uit alle hoeken van ons bisdom stroomden mensen samen om te feesten en het heeft de aanwezigen echt veel deugd gedaan.

Een mooie groep (120), waaronder ook 6 mensen uit ons dekenaat, gingen in oktober mee met de bedevaart van het bisdom naar Rome, wat voor de deelnemers  een rijke en zinvolle, hoopvolle ervaring was.

En nu zijn we een nieuw jaar begonnen. Het jaar van de hoop ligt achter ons. Maar hopelijk blijft de hoop in ons leven, want zonder hoop kunnen we niet verder. De hoop die wij vorige jaar uitspraken bij het begin van het jubeljaar kunnen wij eigenlijk ook voor dit jaar weer uitspreken, want het blijft onze diepste wens.

Ook voor 2026 hopen we op geluk voor onze medemensen

Ieder mensenleven is een zoektocht naar geluk. We hopen dat zo veel mogelijk mensen dit geluk mogen ervaren, op welk vlak dan ook. Geluk gaat gepaard met een gevoel van tevredenheid, van vaak ook dankbaarheid. En er zijn God zij dank nog altijd heel wat zaken waar we tevreden mogen over zijn. Wij hopen voor al onze medemensen dat ze in hun persoonlijke leven gespaard mogen blijven van grote problemen of tegenslagen. Als jullie toch met lijden worden geconfronteerd, wat vaak onvermijdelijk is, hopen we dat jullie de kracht en de moed mogen vinden om elkaar verder te dragen, dat er mensen op jullie levensweg mogen staan die jullie steunen en bemoedigen, en dat wij als gelovigen ook wat kracht en moed mogen vinden bij God.

Ook voor 2026 hopen we op vrede in de wereld. Het zoeken naar vrede is een moeilijke en moeizame opdracht, een blijvende opdracht voor alle generaties en alle tijden. Jammer genoeg gaat er geen dag voorbij of we horen en zien nieuws over rellen, aanslagen, oorlog en geweld.

Er zal nog veel water naar de zee vloeien vooraleer Gods droom, opgetekend in de profeet Jesaja, door ons, mensen, zal verwezenlijkt zijn. Zij smeden hun wapens om tot ploegijzers en hun speren tot sikkels. Geen volk zal nog het zwaard trekken tegen een ander. En niemand zal hen nog leren oorlog voeren.

Ook in 2026 hopen we op vreugde in onze geloofsgemeenschap. Ook in het nieuwe jaar willen we proberen op een aangepaste, eigentijdse manier parochie te vormen. En ook hier staan we nog altijd voor enkele grote uitdagingen. We hopen dat deze uitdagingen ons er niet van weerhouden om de vreugde van het evangelie te ervaren. De grote uitdaging voor de kerk van vandaag en morgen is de vreugde van het evangelie laten proeven aan onze trouwe parochianen, maar ook aan nieuwkomers, aan zoekende mensen, aan zij die toevallig met ons in contact komen. We kunnen deze vreugde maar laten proeven als we ze zelf zo veel mogelijk uitstralen en als onze samenkomsten vreugdevolle ontmoetingen zijn.

Beste medemensen,

bij het begin van dit nieuwe jaar willen wij oprecht en welgemeend alle mensen bedanken die zich, op welke wijze ook, als vrijgestelde of als vrijwilliger, blijven inzetten voor de uitbouw en de opbouw van onze geloofsgemeenschap. Wij kunnen en mogen nog altijd blijven rekenen op de inzet van velen, voor of achter de schermen, helpende handen bij de liturgie ( lectoren, koren, cantors, misdienaars, kosters, communiedelers, onthaalploegen), de diaconie, de verkondiging en de gemeenschapsopbouw, mee-denkers en mee-doeners in parochieploegen, kerkraden, VZW’ s, werkgroepen, catechese, op het secretariaat, als klusjesman of bij het onderhoud, eigenlijk te veel om op te noemen. Wij vinden het echt fijn dat wij op jullie kunnen rekenen, ook doorheen de veranderingen die we meemaken, wat niet voor iedereen eenvoudig is.

Laat ons dan, ook in het nieuwe jaar pelgrims van hoop blijven, vrouwen en mannen die samen bouwen aan een levendige geloofsgemeenschap, want de hoop verdwijnt niet met het jubeljaar, ze blijft onze inspiratie en leidraad, samen met het geloof en de liefde.

Aan allen een zalig en gelukkig nieuwjaar, en moge het ons allen goed gaan in het nieuwe jaar!

(Yvan Stassijns)

Ode aan het ouder worden
 

We schrijven 25 oktober, de dagen worden korter, eergisteren raasde storm Benjamin voorbij en vandaag is de herfstvakantie begonnen. Volgende week begint de maand november en herdenken we onze dierbaren. In deze maand is er van 17 tot 23 november de week van de
derde leeftijd. En ook al is vandaag zonder te beseffen de herfstvakantie begonnen, zo behoor ik ook zonder het te beseffen tot de groep van de derde leeftijd… onvoorstelbaar. Dus maak ik op een druilerige dag als vandaag tijd om stil te staan bij deze week van de derde leeftijd, waarin ouderen centraal staan!
 

Er was een tijd dat mensen boven de pensioenleeftijd ’ouden van dagen’ werden genoemd. Maar dit klonk heel onvriendelijk, nochtans zei het woord heel duidelijk waarop het stond. Het betekent dat je al heel wat dagen op de teller hebt staan. Ik word op zes november drieënzestig, dat betekent dat ik er dan 22.995 dagen, zonder de schrikkeldagen, heb opzitten. Ik neem het sommigen onder jullie niet kwalijk hoor als jullie de berekening niet gaan maken! Maar het kan tellen en eigenlijk is de term ‘ouden van dagen’ niet zo slecht bedoeld. Maar alles moet mee evolueren, dus sprak men daarna van bejaarden, nog later van senioren, nog later werd het zestigplussers en nog later werd het de derde leeftijd, van een evolutie gesproken. Zo zie je maar dat om naar de doelgroep van ouderen te verwijzen de afgelopen jaren heel wat termen en woorden werden gebruikt.  

Gelukkig horen we nu geen negatieve termen meer zoals ‘grijsaards’, ‘oude knarren’, ‘ouden van dagen’, ‘ouderlingen’, ‘bejaarden’, … Het is immers heel duidelijk dat anno 2025 de termen ‘jong’ en ‘oud’ een hele evolutie hebben meegemaakt. Als je doorheen tijdschriften bladert lijkt het wel dat ze ons willen laten geloven dat 60 het nieuwe 40 is. Vroeger werd je oud vanaf je zestigste maar vandaag lijkt het er meer en meer op dat je dan in de bloei van je leven bent, zeker als je een goede gezondheid hebt. Zestigplussers die deelnemen aan expedities of zeventigplussers, die computerspelletjes spelen met hun kleinkinderen, zijn geen uitzonderingen meer. Beelden van actieve ouderen in dienstencentra en verenigingen, leesoma’s, fietsende zestigplussers, we kennen ze allemaal. En al een geluk dat sommige termen voor ouderen een verfrissingsbad hebben ondergaan, want wie wil er als zestigplusser nog een bejaarde of oudje worden genoemd, laat staan zich zo voelen? Laat ons de derde leeftijd zien als een dessert van het leven, een toetje waar we reikhalzend naar uitkijken en dat ons blij maakt.
 

Oud worden, iedereen van ons wil dat wel want het is een beter alternatief dan jong sterven. En ook al beleven velen onder jullie nu een schone oude dag, toch gaat ouder worden ook gepaard met moeilijkheden. Door een week van de derde leeftijd te vieren willen we niet doen alsof ouderen alleen rozengeur en mannenschijn kennen. Anderzijds is het ook niet alleen kommer en kwel. Zoals bij iedere leeftijd zijn er goede en minder goede kanten. Ouder worden is een proces, dat bij het leven hoort en we beginnen er eigenlijk heel vroeg aan. Het is iets van elke dag en het start al van bij onze geboorte. Het is ook een proces, waar we ons hele leven mee bezig zijn en waaraan niemand kan ontsnappen. Ouder worden we immers elke dag een beetje, fijn dat het per dag gaat, dat helpt bij het wennen. Als we jong zijn willen we ouder worden, nu we ouder zijn hebben we minder haast. Hoe dikwijls stellen we aan jonge ouders niet de vraag ‘hoe oud is jullie kleine’, het is een vraag die bij het leven hoort. Heel anders wordt het als ons de vraag gesteld wordt ‘hoe oud denk je dat ik ben?’, ik
vind dat één van de lastigste vragen, sommigen denken immers dat ze eeuwig jong zijn en blijven… plak daar dan maar eens het juiste cijfer op…Want hoe graag sommigen er ook aan willen ontkomen, we komen in de herfst van ons leven, plots behoren we tot de groep van
gepensioneerden, die met de bus koekjesfabrieken gaan bezoeken. We worden ons plots ook bewust van het naderende einde, want ouder worden gaat gepaard met verlies. Niet plezant maar het is zo. 

De term ‘derde leeftijd’ wordt immers gebruikt om de laatste levensfase van senioren aan te duiden, en hoe actief velen onder ons ook zijn de klok tikt onverbiddelijk verder, zonder het te beseffen vliegen de jaren voorbij. Dankzij de gezondheidszorg duurt de levensfase langer dan vroeger, velen onder jullie zijn gezegend met kleinkinderen maar ook achterkleinkinderen, en we krijgen ook de kans ervan te genieten. Hoe anders was dat amper een eeuw geleden, toen werkten heel wat mensen tot ze erbij neervielen. Nu kan iedereen die dichtbij de fase van de derde leeftijd is naar een mooie nieuwe levensfase uitkijken, naar het lekkere dessert. Naar een levensfase waar ruimte is voor veel aangename dingen. De lange levensavond is niet de winter van het leven maar de tijd waarin de oogst van het leven wordt binnengehaald.

Ons oudste kleinkind is er nu tien en dan ben je officieel een tiener. Hij kan zo dikwijls zeggen ‘opa en oma jullie zijn oud’… en inderdaad want ondanks de welvaart, een kunstgebit, een prothese tikt de klok verder… maar samen met hem omarm ik het leven en kijk ik hoopvol naar de toekomst… ik wens het jullie van harte! 
 

Hilde Renneboog

Na drie, negen of vijftien jaar godsdienstles

Godsdienstleerkrachten hebben het vandaag niet gemakkelijk. De Kerk, het kerkgebouw, een priester, de koster, een misdienaar, een biechtstoel, het tabernakel, een missaal, de bijbel, een parabel, het was vroeger allemaal vanzelfsprekend. Vandaag zijn dit allemaal geïsoleerde dingen die enkel in de godsdienstles voorkomen. We leven nu eenmaal in een maatschappij die door kardinaal De Kesel in zijn boek Geloof en godsdienst in een seculiere samenleving zeer goed omschreven wordt als een maatschappij waarin de godsdienst niet meer de vanzelfsprekende betekenis en plaats heeft als vroeger. Het katholicisme als de culturele religie bestaat niet meer. De band tussen een les godsdienst en de uitingen daarvan in het kerkelijk en maatschappelijk leven, is op vijftig jaar tijd grotendeels in ‘wierook’ opgegaan. 

Het is een realiteit waar we mee moeten omgaan. Een kerkgebouw is een museum geworden waarin jongeren een rondleiding met gids nodig hebben. Vroeger was het natuurlijk anders. We wisten wat een missaal was, want die kregen we met onze plechtige communie; we wisten wat een biechtstoel was, want als kind moesten we geregeld onze ‘zogezegde’ zonden gaan biechten; we wisten wat een misdienaar was, want we zagen ze elke zondag in actie of we behoorden er zelf toe. Alles werd echter als vanzelfsprekend aangenomen dat men toen in de godsdienstles dikwijls vergat om de diepere betekenis ervan te bevragen.

We konden de geloofsbelijdenis, het Weesgegroet, het Onzevader en zelfs onze akte van berouw volledig van buiten, zoals de antwoorden op de vragen uit de catechismus. Dat waren geheugentrainingen op zich. Maar wat betekenden al die zinnen uit de geloofsbelijdenis eigenlijk en waarom werden die gebruikt? Wanneer je pakweg vijftig jaar geleden aan  leerlingen van achttien jaar zou gevraagd hebben om de essentie van het christendom en het christelijk geloof onder woorden te brengen, we zouden versteld gestaan hebben van de povere antwoorden. 

Een aantal jaren geleden is deze bevraging naar de essentie van het geloof wel gedaan, met een groep volwassenen die in de jaren vijftig en zestig op de schoolbanken zaten. Wat is voor u de essentie van het christelijk geloof? Een eenvoudig vraag die voor velen toch complex bleek te zijn. Sommigen weigerden te antwoorden, want dat was privé, anderen zochten hun heil in de moraliteit en verwezen naar het goede betrachten. Soms beriep men zich op de tien geboden. Het aspect van een transcendente God die mens werd en na zijn dood zou verrijzen en een perspectief openen op een eeuwig leven, kwam zelden aan bod.

Vandaag wordt gezegd dat de jongeren het contact met de christelijke zingeving verloren hebben. Deze vervreemding is echter moeilijk te begrijpen omdat het katholiek onderwijs in Vlaanderen nog altijd een marktaandeel van ongeveer zeventig procent heeft. Dat betekent dat zeven op de tien jongeren drie, negen of zelfs vijftien jaar lang godsdienstles krijgen. Drie jaar in de kleuterschool, zes jaar in het basis- en nog eens zes jaar daarbovenop in het secundair onderwijs. Voor de meeste gebeurt dat in scholen die zichzelf tot het katholieke net bekennen en die de christelijke zingeving in hun pedagogisch project hebben ingeschreven. 

Drie, negen of vijftien jaar godsdienstles, moet toch wat teweeg kunnen brengen ook al leven we in een geseculariseerde maatschappij. Maar de Kerk zelf vertrouwt dat onderwijs blijkbaar niet. Jonge ouders die hun kind willen laten dopen, moeten in de parochie eerst een traject doorlopen. Wie kerkelijk wil huwen, moet vooraf heel wat gespreksavonden voeren. Godsdienstfilosoof Walter Van Herck wees erop dat vandaag religies de neiging hebben de criteria van lidmaatschap strenger te maken en op die manier de groeiende tweedeling van een religieuze en seculiere cultuur te vergroten. Wie een doop of een huwelijk wenst, zo besloot hij, moet zich onderwerpen aan een vormingsmoment of een cursus volgen.

Hebben die huwelijkskandidaten en jonge ouders, die meestal op katholieke scholen gezeten hebben, dan niet voldoende bagage meegekregen? Wordt het christelijk antwoord op de ultieme zinvragen dan niet meer duidelijk overgebracht? Is de bijbelvastheid of de éénduidigheid in visie bij hen die het moeten overdragen, onderhevig aan turbulentie? 

De leerprogramma’s voor de rooms-katholieke godsdienst bevatten een enorme rijkdom aan inhoud. Maar men werkt daarin dikwijls thematisch of met ‘terreinen’ zoals ‘Liefde en vriendschap’, ‘Goed handelen’, ‘Omgaan met verscheidenheid’ enz. Elk van deze terreinen bevat een aantal ethische vraagstukken en nieuwe maatschappelijke fenomenen. Daarover wordt in de klas door de leerlingen gretig gediscussieerd. Het is daarna aan de leerkracht om via thematisch gekozen bijbelfragmenten of christelijke waarden de christelijke benadering binnen te brengen. Dat is niet zo eenvoudig en botst bij de leerlingen soms op weerstand of onverschilligheid. Daniël De Coen, voormalig directeur Identiteit en Kwaliteit in de Guimardstraat, opperde dat het vertrekken vanuit de bijbelteksten zelf, wellicht eenvoudiger en efficiënter zou zijn.  

Religieuze geletterdheid bijbrengen op zich, kan niet zo moeilijk zijn. De boodschap, de traditie en de interpretatie die daarachter zit, uiteenzetten, is een pak gecompliceerder. Dat is namelijk het aanbieden van een christelijk zingevingmodel. Het is de verkondiging van een openbaring. Dat in zijn essentie doorgeven, wapent de jongeren om in dialoog te kunnen gaan of om zelf verder te zoeken. We leven in een tijd waarin iedereen veel mondiger geworden is. Daarom kunnen we alleen maar hopen dat jongeren van achttien jaar na vijftien jaar godsdienstles, een zinvol antwoord kunnen geven over wat de essentie van het geloof is. 

Marc Van Kerchove

Allerheiligen en Allerzielen

Hoe heiligheid en herinnering ons verbinden met God en elkaar

Volgend  weekend vieren we twee feesten die ons diep raken: Allerheiligen en Allerzielen. Twee dagen die samen een rijk beeld geven van ons geloof – van de hoop op heiligheid én de liefdevolle herinnering aan hen die ons zijn voorgegaan.

Heiligheid van het leven

Op Allerheiligen staan we stil bij de heiligheid van het leven. Niet alleen bij de grote heiligen die we uit de traditie kennen, maar ook bij de gewone mensen om ons heen – mensen zoals jij en ik, die met vallen en opstaan proberen te leven vanuit geloof, hoop en liefde.

Jezus’ woorden in de Zaligsprekingen klinken verrassend eenvoudig. Hij spreekt niet over rituelen of godsdienstige plichten, maar over wat we elke dag meemaken: verdriet en troost, honger naar gerechtigheid, barmhartigheid, zuiverheid van hart en vrede. Hij spreekt over een geluk dat niet afhangt van succes of rijkdom, maar van de keuze om lief te hebben – om te leven met God.

Dat is het geheim van heiligheid: het is geen onbereikbare status voor enkelingen, maar een roeping voor ons allemaal.
Heiligheid ontstaat in het gewone leven – daar waar mensen elkaar dragen, vergeven, helpen en in liefde leven. Vandaag vieren we al die mensen. Bekende heiligen, maar ook zij die niemand ooit op een altaar heeft geplaatst. Ouders, grootouders, buren, vrienden – mensen die iets van Gods liefde zichtbaar maakten in hun woorden en daden.

Dag van verbondenheid 

Op Allerzielen, de dag erna, buigen we ons hart naar hen die overleden zijn. We noemen hun namen. We steken kaarsen aan. We dragen hen in gebed. Dit is geen dag van verdriet zonder hoop – het is een dag van verbondenheid. Want ook onze dierbare overledenen maken deel uit van die grote gemeenschap van heiligen. Misschien zijn zij niet heilig verklaard, maar ze leven verder in God. Hun liefde, hun geloof, hun inzet is niet vergeten. In Gods ogen is niets verloren gegaan.

Op weg naar heiligheid

Allerheiligen en Allerzielen horen dus bij elkaar. Ze herinneren ons eraan dat we deel uitmaken van een grote familie – een gemeenschap over de grenzen van tijd en dood heen. Zij die ons zijn voorgegaan, blijven met ons verbonden. En wij mogen ons leven hier en nu zo vormgeven, dat ook wij ooit mogen thuiskomen bij God.

Als we denken aan de hemel, stellen we ons er beelden bij voor – licht, vrede, eindeloos geluk. Maar we weten ook: geen enkel beeld kan de werkelijkheid van God omvatten. De Schrift spreekt over een menigte in witte gewaden, rondom het Lam – een visioen van troost, vreugde en eenheid. Mogen wij verlangen daar deel van uit te maken.

 Door het dagelijks leven

Tegelijk roept Jezus ons op om met beide benen op de grond te blijven. De weg naar de heiligheid loopt door het dagelijks leven. Daar zijn mensen in nood, mensen die lijden, mensen die wachten op een woord van hoop of een gebaar van liefde. Onze roeping is niet om te ontsnappen aan de wereld, maar om haar om te vormen door liefde en gerechtigheid.

Dit is het geluk waar Jezus over spreekt. Geen oppervlakkige vreugde, maar een diepe vrede die groeit als we leven in verbondenheid met God en met elkaar. Ook als dat moeilijk is. Ook als het ons iets kost.

Laten we ons hart openen

Laten we ons hart openen voor de waarheid die Jezus ons voorhoudt. Laten we zijn liefde weerspiegelen in ons doen en laten. En laten we, geïnspireerd door de heiligen van alle tijden en verbonden met de overledenen die we missen, samen blijven wandelen op de weg van liefde, barmhartigheid en hoop.

Moge de heiligheid van God in ons allen blijven groeien, opdat we ooit samen thuiskomen in Zijn licht.

diaken Luk Thomas
pastoraalcoördinator parochie Emmaüs

Beschermt de engel Gabriël onze nieuw gewijde priester?

Ik vermoed van wel, want op zondag 28 september om 10.00 uur zal onze oud-stagiair en nieuw gewijde priester, Hylco Meirlaen, op het feest van de aartsengel Gabriël in de Sint-Gertrudiskerk een dankviering voorgaan. En vermits de engel Gabriël bij uitstek de boodschapper van God is en Hylco in een interview met Geert De Cubber zei dat het geloof in Gods nabijheid hem kracht geeft, kan het niet anders dan dat de engel Gabriël hem sterkte, kracht, geborgenheid en bescherming biedt.

Overal voelen mensen zich geborgen en beschermd door een engel. Enkele jaren geleden hebben we geschreven over die enorme stalen engel, ‘The Angel of the North’ die in het Noorden van Engeland staat. Twintig meter hoog met opengespreide vleugels die maar liefst vierenvijftig meter breed zijn. Het beeld staat op een heuvel langsheen de snelweg. Veel reizigers stoppen om er te mediteren. Ook zij voelen zich geborgen onder de vleugels van die enorme engel en laten tussen de stalen gleuven van de voet dikwijls een geschreven boodschap achter.

Of onze nieuwe priester, die nationale aandacht kreeg omdat hij voorlopig als enige in Vlaanderen dit jaar gewijd werd, ook boodschappen achterlaat voor de engel Gabriël weet ik niet. Hylco is een priester die vanuit zijn verleden met beide voeten op de grond staat en het verschil tussen ‘actief’ en ‘passief’, ‘debiteuren’ en ‘crediteuren’, misschien zelfs ‘dubieuze debiteuren’, goed kent, want in een ver verleden heeft hij enkele jaren accountancy en fiscaliteit gestudeerd. Die kennis komt voor de aardse werking van een parochie sowieso van pas. 

Maar op 28 september vieren we niet de aardse maar wel de hemelse werking van onze parochie. Al eeuwen wordt de engel Gabriël afgebeeld op schilderijen, tekeningen en gravures en wordt hij in alle mogelijke vormen gebeeldhouwd of geconstrueerd. Maar bestaat de engel Gabriël wel echt? Heeft er ooit iemand die engel in het echt gezien en ontmoet?

Volgens het evangelie van Lucas, moet Maria als jonge vrouw de engel Gabriël toch gezien en gesproken hebben. Maar veel komen we eigenlijk niet te weten. Lucas schrijft dat Gabriël van Godswege werd gezonden, maar hij laat Maria niet eens vragen wie de engel eigenlijk was, waar die vandaan kwam of hoe zijn naam luidde. Het enige dat we over die kennismaking te lezen krijgen, is dat Maria schrok en dat Gabriël haar geruststelde alhoewel zijn boodschap zeer onaards was; wie wordt er immers zwanger van de Heilige Geest?

Wanneer engelen in de bijbel optreden, is er meestal iets bovennatuurlijk gebeurd. Bij de geboorte van Jezus worden de herders door een engel samengeroepen en bij het lege graf worden de vrouwen door één of twee engelen toegesproken. Telkens zijn de engelen schijnbaar lijfelijk aanwezig als de boodschappers van God. 

En toch zijn de engelen van een totaal andere orde dan de mens. Net zoals die reusachtige stalen ‘Angel of the North’ van een totaal andere dimensie is dan de mens. Misschien kan de verwijzing die Hylco Meirlaen in het interview met De Cubber deed, ons enigszins helpen om dit te begrijpen. Hij verwees naar een tekst uit Matteüs: Maakt u dus geen zorgen over de vraag: wat zullen we eten of wat zullen we drinken, of wat zullen we aantrekken? Want dat alles jagen de heidenen na. Uw hemelse Vader weet wel dat gij al deze dingen nodig hebt. Maar zoekt eerst het Koninkrijk en zijn gerechtigheid: dan zal alles u erbij gegeven worden. (Mat. 6, 31-33)

Dat een jonge priester met kennis van cijfers en boekhouding juist deze woorden naar voren schuift, is niet alleen bijzonder, maar houdt tevens een boodschap in voor iedereen. In de woorden van Matteüs staat immers dat de mens zich niet uitsluitend door aardse zorgen mag laten opslorpen, maar dat hij zich moet focussen op het hemelse Koninkrijk. Die woorden zouden door een engel kunnen uitgesproken zijn, want telkens maken de engelen ons bewust van Gods nabijheid. Misschien zijn engelen de veruitwendiging van ons eigen bewustzijn dat ons steeds doet nadenken over iets Hoger dan de aardse werkelijkheid. 

Als kind spraken we dikwijls over een engelbewaarder. We zagen of hoorden die uiteraard nooit, maar die engel deed ons af en toe over onze schouder kijken en beschermde ons daardoor tegen allerlei onheil. Voor een kind kon dat een hele opluchting zijn, maar ook voor een volwassene kan zoiets grote betekenis hebben. We voelen op zo een moment dat we gedragen worden door iets of iemand en dat we er niet alleen voor staan. 

Mgr. Hoogmartens, de bisschop van Hasselt, zei enkele jaren geleden dat veel mensen vastlopen in de zogezegd hoog aangeschreven waarden zoals individualisme, zelfontplooiing en autonomie. De mens loopt daarin vast omdat de volstrekt autonome mens alles als zijn eigen en uitsluitend zijn eigen verantwoordelijkheid aanvoelt. En dat is een verpletterend gevoel, zei Hoogmartens. Laten we daarom die innerlijke stem de ruimte geven om de nabijheid van God aan te voelen, en laten we daarom het feest van de engel Gabriël samen vieren. 

Dit jaar vieren we de feestdag van de aartsengel Gabriël op zondag 28 september. We zeggen daarbij dank voor de wijding van Hylco, maar vermits het katholicisme de maaltijdreligie bij uitstek is, verenigen we ons na de eucharistie graag aan tafel in de mooie en ruime refter van het Sint-Gertrudiscollege. Het Gabriëlfeest van onze parochie is altijd een warme bedoening. 

Marc Van Kerchove

Kermis in ’t verschiet.

Straks zal de Wetterse markt terug één groot kermisdorp zijn. 
De eerste zondag van september
is het Wetteren kermis en dat weet iedere Wetteraar! 
Een week lang zal er in Wetteren kermis gevierd worden. 
De kermis in Wetteren is een jaarlijks evenement met veel vertier voor jong
en oud. Het is een feestelijke tijd, waarin de gemeente tot leven komt. 
Het zal terug een week zijn van licht en plezier; op verschillende straathoeken en pleinen zullen heel wat attracties
opgesteld staan om de mensen te vermaken. De zweefmolens, de paardjesmolen, de rupsbaan,
vliegtuigen en schommels… alles zal terug zijn vaste plaats krijgen. Eén keer per jaar zijn ze
daar, als uit het niks toveren ze een fel flitsend en luid bonkend geluid op de pleinen. Het is de
fijnste tijd van het jaar! We zullen het gerinkel horen van muntjes in het lunapark, van
knallende botsauto’s of van gierende kinderen, die hoog in de lucht zweven. Of wat dacht je
van een lekker pak smoutebollen of kermisfrietjes? Of van het gekriebel in je buik, wanneer
je op een spannende attractie zit?

Momenten die iedereen wel herkent. Maar weten jullie ook dat de kermis is ontstaan als een
kerkelijk feest? Het woord kermis is afgeleid van het woord kerkmis. En wat is nu een
kerkmis? Het is een kerkelijke viering waarbij de inzegening van een nieuwe kerk of patroon
dag van een beschermheilige werd gevierd. In Wetteren is zoals in vele andere steden en
gemeenten de kermis waarschijnlijk een voortzetting van een oude traditie, waarbij de
religieuze langzaam overging in een volksfeest met amusement.

Kermis is nu vooral een moment van plezier en ontmoeting geworden. Ik ben geen fan van de
kermis zoals die er in 2025 uitziet: wilde ritten, luchtacrobatie, autoscooters, spookhuizen,
schietkramen, gokpaleizen, de-altijd-prijs kramen… het is allemaal niet aan mij besteed. Het
is een wereld van glans en glitter geworden, waarin alles spannender, sneller en flitsender
moet. Het lijkt wel een heel groot pretpark, waarin we allemaal moeten meedraaien.

Het neemt echter niet weg dat ik mooie herinneringen koester aan de kermissen uit mijn
kindertijd. En ja ik mag zeggen kermissen want ik ben opgegroeid in een piepklein dorpje
rond de kerktoren, waar we het laatste weekend van augustus kermis vierden en amper een
week later waren we te gast bij onze grootouders in Wetteren waar de ganse familie rond de
feesttafel zat om terug kermis te vieren. Kermis was in die tijd een dag waarop familieleden,
die niet in het dorp woonden op bezoek kwamen. Om goed voor de dag te komen werd de
dagen vooraf alles grondig gepoetst zodat alles er netjes bij lag. Op kermiszondag gingen we
in de voormiddag naar de mis, bij het buitengaan begon ons hart al sneller te slaan bij het zien
van de kermismolens. Terug thuis stond in de voorplaats of mooiste kamer de tafel netjes
gedekt voor het feestmaal. Het mooiste servies en tafellinnen was bovengehaald en in de
keuken was het hoogdag! De soeppan stond reeds te pruttelen en het gebraad werd in de oven
geschoven. Na het eten was het tijd om te genieten van ‘nen druppel’ en een pot koffie met
zelfgebakken vlaai. Het delen van de maaltijd met een glas wijn of een stuk vlaai staat
symbool voor de onderlinge solidariteit. Samen uitgebreid en smakelijk eten leidde tot een
gezellig samenzijn met blije momenten en fijne herinneringen. Voor ons kinderen duurde dit
veel te lang, wij dachten immers maar aan één ding: de kermismolens!

In het dorp waar ik ben opgegroeid, stond met een vijftal kermiskraampjes het dorpsplein vol.
Ik herinner mij hier vooral de botsauto’s. Een legendarisch dorpsfiguur kreeg van de uitbater
gratis jetons, hij was immers een attractie op zich. Wij hadden er plezier in tegen hem aan te
rijden en zijn pijp in de lucht te zien vliegen! Hilarisch, daar was kermis nog een echt
volksfeest. Hoe anders was de grote kermis in Wetteren. Als kinderen van dat klein dorp
hadden we ogen tekort, van een metamorfose gesproken! We hadden mooie nieuwe kleren aan
en wisten niet op welke molen we eerst gingen zitten. De paardenmolen was iets magisch en
in een mooie koets op de draaimolen getrokken door paarden voelde ik mij een echte prinses.

Een tros trekken of eendjes vissen met een vishengel het zijn momenten waarop mijn
kinderhartje sneller ging slaan!
Later spraken we als tiener af met vrienden, nog later namen we als ouders er onze eigen
kinderen mee naartoe, en nu staan wij als grootouders te genieten als onze kleinkinderen zich
brandweerman of prinses voelen op dat kindermolentje. Hun glunderende oogjes als ze
voorbij rijden, even voelen we ons zelf terug kind. Een kermis dat houdt mensen
springlevend, het verbindt generaties.

In ons land zijn er ongeveer zeven duizend kermissen en deze staan bekend om hun unieke
sfeer met een mix van kleurrijke attracties en traditionele lekkernijen. De kermis wil mensen
samenbrengen en voor vreugde en plezier zorgen. De kermis zit ingebakken in ons DNA; ze
is verbonden aan tradities, die in onze gemeentes en families leven. De kermis is zo oud
omdat ze kan overleven. De kermis is een rode draad in de feestcultuur door de jaren heen.
Het is een fenomeen dat gaat van generatie op generatie. De kermis heeft oorlogen en
pandemieën overleefd. Blijf dus kermis vieren en laat het kind in ieder van jullie verder
leven… een mooie kermis…. ik wens het jullie van harte!

Hilde Renneboog

Vakantie parochieploeg

De maandelijkse vergaderingen met de parochieploeg liggen stil in juli en augustusl. Tijd om, na een
drukke periode van organiseren en kijken naar de toekomst, te herbronnen.
We vroegen aan elke parochieploeglid wat vakantie voor hen betekent. Hierbij een bloemlezing.

Vakantie betekent voor mij, rust. Mijn hoofd eens kunnen leegmaken, dingen doen die ik graag doe, in
de geest van: alles mag niets moet. Meer tijd en aandacht besteden aan ons gezin, aan familie en
vrienden. Genieten in de tuin onder een boom luisterend naar de vogels. Een fietstocht met picknick
onderweg. Verwondering in de schoonheid van alledaagse dingen. Genieten van de stilte. En
misschien wel het belangrijkste: meer dingen samen doen met Jan.
Nicole Verstraeten

Een moment van rust en eenvoud.  Geen drukte, geen verre reizen - maar dichtbij huis, in mijn
vertrouwde omgeving, met de mensen die me dierbaar zijn.
Het is ook tijd doorbrengen met mijn familie en vrienden, een goed boek in de hand, een haak- en/of
breiwerk voltooien en vooral: niets moeten.
Vakantie is voor mij de batterijen opladen, voelen dat er ruimte is voor te ademen.
Het is genieten van het kleine, het onverwachte, van alles wat er gewoon mag zijn.
Inge Janssens

Hoewel ik reeds met pensioen ben, zijn mijn dagen nog goed gevuld en ben ik soms aan vakantie toe.
Vakantie is voor mij tot rust komen in de abdij van Brecht. Meeleven op de deining van het gebed van
de slotzusters. Maar vakantie is ook ‘op reis’ gaan, wijder kijken, andere culturen leren kennen, de
pracht van historische gebouwen en kerken bewonderen, wandelen of fietsen in de natuur. Het is
ergens een kerkje binnengaan en een kaarsje doen branden, een kort gebed voor al wij mij dierbaar is.
Erna De Keulenaere

Vakantie is voor mij in het begin altijd wat wennen. Als je aan het werk bent, dan heb je een vaste
structuur en ritme in je leven.
Maar vakantie draait dit allemaal om. Plots moet je niet meer naar je werk, kan je allerlei dingen doen
waar je anders de tijd niet voor vond.
Die leegte, dat niet moeten is voor mij in het begin wennen. Plots mag je je dagen invullen zoals je
helemaal zelf wenst. 
We proberen in deze periode wat in de tuin te werken, te fietsen, te reizen, mensen uit te nodigen of
zelf ergens te gast zijn, ... kortom elk jaar opnieuw
is de vakantie een periode van voluit leven zonder vaste structuur. Dat geeft vleugels voor de rest van
het jaar! 
Mieke Morlion

Vakantie is voor mij een poging en noodzakelijke oefening in 'loslaten'. De vele dagelijkse moetjes
achterwege laten en bewuster genieten van de vele magjes. Een wandeling waar we ingaan tegen de
uitgestippelde route om ons te laten verrassen door de charme van het kleine en onbekende. Een lang
ontbijt of diner met tijd voor de gesprekken die er toe doen. Intense momenten van 'samen zijn' en zo
herinneringen creëren en ophalen, herinneringen waar we weer nog een lange tijd op kunnen teren.
Dus liever geen tot in de puntjes uitgewerkte vakantieplannen voor mij en mijn gezin maar een 'pluk
de vakantiedag' met bewust genieten van elkaar en oprechte ontmoetingen met de ander. 
Nele Van de Maele

Vakantie betekent voor mij …
genieten van
vergader-vrije avonden
van de rust en stilte in de straten
van een uitgesteld bezoekje
van een fietstochtje
van enkele dagen in de bergen

van een goed gesprek
van de ronde van Frankrijk
Weer goesting krijgen om aan het nieuwe werkjaar te beginnen !!! 
Yvan Stassijns

Vakantie is voor mij in de eerste plaats even stoppen met de dagelijkse drukte, de volle agenda’s, de
deadlines.
Is tijd om bij te praten met familie en vrienden, tijd voor lange tafels en volle glazen, samen eten,
verhalen delen, veel lachen…Maar ook tijd voor ontdekking: nieuwe geuren, andere stemmen, frisse
gedachten.
Is tijd om even stil te vallen, voor een boek dat al lang ligt te wachten en trage ochtenden met koffie en
stilte in de tuin. 
Karolien Buysse

Bij vakantie denk ik spontaan aan reizen, ontspanning , niets dat moet, ver weg of juist gewoon eens
thuis.Maar als ik er even over na denk, draait het voor mij vooral om tijd: tijd hebben of beter gezegd
tijd maken.Tijd om mijn batterijen op te laden, tijd om eens na te denken, een boek te lezen, tijd om
eens stil te staan bij wat voorbij is, plannen en ideeën te maken voor de toekomst.
Misschien nog belangrijker is tijd maken voor anderen, wat extra tijd voor je relatie, voor je gezin, tijd
om samen leuke dingen te doen, nieuwe plaatsen te ontdekken, gekke dingen te beleven en zo de
onderlinge band te versterken maar ook om kleine haperingen weg te werken.
Maar tenslotte ook tijd om te bezinnen, een ongekende kerk binnen te stappen en het gewoon op je af
te laten komen. Ook hier tijd maken om de band met Hem aan te halen. Zulke stilteplekken zijn
daarbij voor mij heel belangrijk , maar ook in de natuur kunnen vergezichten, weidsheid of
schoonheid van deze wereld mij raken en inspireren.
Kortom vakantie is een tijd om dankbaar te zijn. 
Frank Maudens

In het licht van wat er zich wereldwijd afspeelt — in Oekraïne, Gaza, Soedan — is vakantie mogen
nemen een absoluut voorrecht. Het contrast tussen onze rust en de voortdurende onrust waarin zovele
mensen leven, schuurt. Misschien moeten we daarom vakantie vieren in de geest van koning Filips'
woorden op de nationale feestdag: niet om te vergeten wat er elders gebeurt, maar om ons eraan te
herinneren wie we zijn — en wat we samen kunnen betekenen, als mensen, als Belgen, als
Europeanen. Laat vakantie geen vlucht zijn, maar een bron van hoop en verbondenheid. Vakantie kan
dan meer zijn dan ontspanning: een moment van bezinning, dankbaarheid en hernieuwde moed.  
Paul Rohaert

We zien met veel hoop en dank uit naar onze Gabriëlparochie vanaf de toekomst.

Lof van de bergen

Wij wonen in een vlak land, bij ons zijn geen hoge bergen. De hoogste top van de Vlaamse Ardennen verheft zich amper 150 meter boven de zeespiegel. Toch weten ook wij, mensen van het laagland, wat bergen zijn. 

Voor de meeste vakantiegangers is de zee hun uitverkoren plaats. Maar niet weinig mensen gaan ook graag naar de bergen. De aanblik van de besneeuwde toppen in Zwitserland of Oostenrijk vervult hen van bewondering. Wandelen in zo’n  wijds landschap vermoeit en ontspant tegelijk. Niet alleen het landschap is wijds, ook de beleving onderweg verruimt het hart. Men geniet van de zon en het spel van de wolken, men ademt een zuivere lucht in, men ervaart een wondere stilte, men hoort het geruis van een bergbeek, men ruikt de geur van bloemen en weiden, men tuurt naar een horizon die zeer ver ligt.

Fascinatie

Bergen oefenen een wonderbare fascinatie uit.  Zij getuigen van de grootsheid van de natuur. Pelgrims naar Lourdes maken ook dikwijls een busrit door de Pyreneeën. Dit past bij een bedevaart; het brengt de pelgrims onder de indruk van de verhevenheid en de schoonheid van de schepping. Wie er gevoelig voor is, beleeft het als een spoor van de Schepper en als een aansporing om Hem te loven. In de Bijbel worden zelfs de bergen zelf opgeroepen hun Schepper te loven: “Loof de Heer, bergen en heuveltoppen” (psalm 148,9). “Laten rivieren in de handen klappen en samen met de bergen jubelen.” (psalm 98,8).

Een berg maakt een mens anders. Als men op de top wil komen, moet men klimmen. Het vraagt inspanning om er te geraken. Soms is het een gevecht met jezelf om boven te komen. De klimmer ontdoet zich van veel, allerlei bijkomstigheden laat hij achter. Klimmen is een soort ascese, een ontlediging om dan vervuld te worden met de beloning van een prachtig vergezicht, een panorama dat men van beneden niet kan zien. Een bergwandelaar drukte heel zijn spirit uit in dit mooie gezegde: “Alles wat ik nodig heb, draag ik op mijn rug; mijzelf voel ik gedragen door God.”

Gods nabijheid

Bergtoppen wijzen naar boven. Bergen reiken naar de hemel, de plaats van Gods nabijheid. Boven op de Alpen staat dikwijls een kruis. Mozes ontving de tien geboden boven op de Sinaï. Elia beleefde een Godsontmoeting bij de berg Horeb. Salomo bouwde de tempel op de berg Sion. De top is een plaats waar iets van God openbaar wordt.

Ook Jezus hield van de bergen. Voor Hem was de berg allereerst de plaats van het gebed, de plaats van het alleen zijn met de Vader. In Matteüs 14, 23 staat: “Toen Hij de mensen weggestuurd had, ging Hij de berg op om er in afzondering te bidden. De nacht viel, en Hij was daar helemaal alleen.”

Tal van bergen zijn op te noemen uit zijn leven: de berg van de bekoringen, de berg waar Hij zijn eerste grote toespraak houdt, de berg waar Hij bidt, de berg van zijn doodsangst, de berg van het kruis, en tenslotte de berg vanwaar Hij als verrezen Heer zijn leerlingen uitzendt om aan alle volken het evangelie te brengen.

Berg van de verheerlijking

Eén bijzondere berg hebben wij in dit rijtje niet vermeld, de berg van de verheerlijking. Op een dag nam Jezus drie van zijn leerlingen mee op een hoge berg, waar ze alleen waren. Voor hun ogen werd Hij van gedaante veranderd. Zijn gelaat en zijn kleren gingen stralen als het licht. Heel zijn lichaam werd een ogenblik de weerspiegeling van zijn hemels, goddelijk wezen.

Uit dit visioen brachten de leerlingen van Godswege de boodschap mee: “Dit is mijn welbeminde Zoon.” De kern van Jezus’ verheerlijking was zijn bemind-zijn door de Vader. Dit is het alles overstralende licht. Niet Mozes of Elia, niet een of andere grote figuur, brengt ons tot God. In Jezus is God ons nabij gekomen. Hij is de Zoon op wie de liefde van de Vader rust. Dit was overduidelijk op dat unieke moment boven op de berg. Het was ook zo daarna in zijn nederige, menselijke gestalte. Het was tenslotte zo in zijn geschonden en verminkte gestalte op het kruis, boven op die andere berg.

Voor ons

De leerlingen waren met Jezus onderweg naar Jeruzalem, naar zijn lijden en sterven. Eén ogenblik werd hun openbaar dat zijn bestemming niet de dood was, maar Gods liefde, zijn licht en zijn heerlijkheid. Boven op de berg viel over Hem een glans die alle sterfelijkheid overstijgt. 

De Kerk viert deze wonderlijke verheerlijking  op 6 augustus. Omdat deze datum zelden op een zondag valt, ook dit jaar niet, is dit feest ons minder bekend.  Maar zoals de Mont Blanc uitstijgt boven alle Alpentoppen, overtreft de boodschap van dit feest al onze voorstellingen. Wij zijn geroepen om te delen in het Zoonschap van Jezus. Als broer of zus van Hem zijn wij aangenomen kinderen van God. Ook op ons rust Gods liefde. Als wij de berg van ons leven beklommen hebben, zijn ook wij bestemd om een heerlijkheid te zien die elke menselijke schoonheid overtreft. 

Jos Verstraeten

Heb je een mooi vakantieverhaal, een mooi moment of een aangename ontmoeting meegemaakt en wil je dit delen met ons, stuur dan je verhaal of tekst naar redactiepb5@gmail.com. 

Alvast bedankt en aan iedereen een deugddoende vakantie gewenst.

En of het goed geweest is…

Op pinkstermaandag 9 juni ging in Laarne de jaarlijkse ommegang door. En of het terug een succes geweest is. De weergoden waren St.-Macharius en zijn gevolg gunstig gezind. Het anker kon tijdens dit jubeljaar niet ontbreken, dus ging het ook mee op tocht met de pelgrims van hoop. Dit jaar mochten we ook het beeld van de heilige Martinus uit Massemen verwelkomen! De hoopvolle tocht werd bijgewoond door ongeveer 270 personen. Gaandeweg kwamen er steeds personen bij met als hoogtepunt de erekoer van het kasteel. De kleuters van de VBS Laarne brachten het St.-Machariuslied geanimeerd naar voor. Van het kasteel ging de tocht verder richting de kerk waar nog een korte bezinning plaatsvond, de litanie van de H. Macharius werd gebeden en het ‘Te Velde’ en het Tantum Ergo weerklonk. Wie wou kon zich laten zegenen met de reliek van de H. Macharius. 

Hoop, vertrouwen, bereidheid, behulpzaamheid, kijken, nieuwsgierig vragen stellen, eerbied, bidden, zingen, vrijwillige inzet, stappen, jong en minder jong, geloof, enthousiasme, bloemen, kennismaking, bewondering, vendeliers, paarden, verenigingen, dragers, muziek, landelijke wegen, zijn woorden die woorden die typerend zijn voor deze ommegang.

Voor diegenen die er niet konden bij zijn, een greep uit de teksten die voorgelezen werden aan de verschillende haltes.

Aan de kapel van O. L. Vrouw - Trek weg uit uw land.                                      

Ik ben een pelgrim. Ik moet weg uit mijn comfortzone. Waarheen leidt deze trip? Hoe weet ik wat de juiste bestemming is? Waar is Hij die mijn eindbestemming is? Wat is waar? Wat is echt? Ik slenter, ik stap, ik loop. Ik droom, ik twijfel, ik denk. Onderweg zie ik zijwegen die naar nergens leiden. Ik zie anderen stilstaan, kruispunten die naar de diepte voeren. Wie weet kan ik mijn twijfel omzetten in hoop, voor mensen die mij lief zijn, voor mensen op mijn weg die ik niet ken. Misschien wel voor mijzelf.

Aan de kapel van St.-Macharius - Zorg voor de Schepping - Laudato si

Met ‘Laudato si’ wou Franciscus iedereen uitdagen en oproepen om op zoek te gaan naar doortastende antwoorden op de klimaatverandering. Er werd gebeden opdat de wereldleiders zich zouden laten inspireren tot openheid, dat ze luisteren naar degenen die het hardst getroffen worden door de klimaatverandering, dat ze de moed vinden om wijs en snel te handelen, zodat ons gemeenschappelijk huis kan herstellen en alle mensen, nu en na ons er van kunnen genieten. Mogen we onze gevoeligheid vergroten om het mooie en het goede Gods Schepping op het spoor te komen en mogen we in staat zijn Hem te herkennen in al wat leeft.

Aan de kapel van St.-Antonius - Voor de jongeren die de hoop van onze toekomst zijn.

Jongeren zijn tekenen die de hoop belichamen. Paus Franciscus vroeg ons ‘meer inspanningen te doen om hen te ondersteunen. Om met hernieuwde ijver te zorgen voor adolescenten, studenten en jonge koppels – de nieuwe generaties. Om dicht bij hen te staan, want zij zijn de vreugde en de hoop van de Kerk en van de wereld. Er werd gebeden opdat wij als volwassenen de jeugd wijsheid bijbrengen en dat wij elkaar behoeden voor fouten uit het verleden. Dat we de jongeren horen als ze ons oproepen niet vast te zitten aan structuren die geen leven brengen. Dat wij hen adem geven en ruimte. En licht. En liefde.

Aan de boomkapel - Voor hoop voor ontheemden en vluchtelingen

Toen kwam er een Samaritaan langs die op reis was. Hij zag de man die door de rovers voor halfdood achtergelaten was en was ten diepste met hem begaan. ³⁴Hij ging naar hem toe, goot olie en wijn op zijn wonden en verbond ze. Toen zette hij hem op zijn eigen rijdier en bracht hem naar een herberg, waar hij hem verder verzorgde. ³⁵De volgende ochtend haalde hij twee denariën tevoorschijn en gaf ze aan de waard. “Zorg voor hem”, zei hij, “en als u nog meer kosten moet maken, zal ik ze u op mijn terugreis vergoeden.” ³⁶Wie van deze drie is naar uw mening de naaste geweest van de man? Lc. 10,33-36

Aan de kapel van St.-Macharius - Voor vrede voor de wereld.

Er werd gebeden opdat het Woord van God dat Jezus ons bracht

het hart en het verstand van onze leiders, zou voeden en sterken, 

en het bekwaam maken vrede te brengen overal op aarde.

Op de binnenkoer van het Kasteel - Onze ultieme hoop                                     

Voor elk van ons komt het ogenblik dat we het laatste stukje van onze weg gaan. Als we dan met gelovige ogen terugkijken, ontdekken we dat in elke mens vanaf zijn ontstaan een vonkje van goddelijk leven is. Alles wat in liefde werd gedaan verdwijnt niet. Over de grenzen van de dood wordt dat bonte palet van leven door God tot een kunstwerk voltooid. Die toekomst zal ons persoonlijk te beurt vallen. God houdt niet op trouw te zijn wanneer iemand sterft. Met dat geloof in trouw van onze God staat of valt ons geloof.

Het was een deugddoende tocht, doorspekt met tekens en woorden van hoop. Wie de volledige tekst van de ommegang wil lezen, er liggen nog enkele boekjes achteraan in de kerk van Laarne. Een groot en van harte dankjewel aan allen, groot of klein, die voor of achter de schermen hun steentje bijdroegen om van deze editie terug een geslaagde ommegang te hebben gemaakt. 

Nicole Verstraeten

PINKSTEREN

Vlam van liefde, hoop die ons doet leven,
hoor ons lied, een lofzang uit ons hart.
Gij, de bron van vred'en eeuwig leven,
laat ons veilig voortgaan aan uw hand. (Hymne voor het Jubeljaar 2025)

Verbinden wij het Pinksterfeest niet met vuur?
'Er verscheen hun iets dat op vuur geleek en dat zich, in tongen ver­deeld, op ieder van hen neerzette.' (Handelingen 2,3)
Durven wij geloven dat ook aan ons het Pinksterwonder kan gebeuren?
Dat onze tongen - vol van vuur - Gods lof zingen?
Dat wij over Hem niet kunnen zwijgen, niet in woord en niet in daad?

Pinksteren wordt gezien als het geboortefeest van de Kerk. Misschien zit er wel wat sleet op dat geboortefeest … terwijl een geboorte toch altijd naar nieuw leven verwijst?!

Dat doet dromen, geeft nieuwe energie!

Wat een stille kilte in onze kerken, als we dat vergelijken met bv. christelijke gemeenschappen in Afrika, Zuid-Amerika en Azië. We zijn altijd gecharmeerd door hun aanstekelijke zang en dans. En oké, wij zijn westerlingen en wat stijfjes. Maar als wij samenzijn met onze (klein)kinderen, dan blijven wij toch ook niet stilzitten.

Mocht daarvan eens wat meer zichtbaar zijn in onze bijeenkomsten, wat jong enthousiasme, misschien verleren we dan ook het zagen en klagen over alles dat er niet is en leren we kijken naar wat wel mogelijk is.

Het evangelie van Pinksteren is ook niet mis te verstaan. Johannes (14,15-16.23b-26) vertelt als volgt (in een bewerking van C. Leterme - Bijbel in 1000 seconden):

Jezus zei tot zijn vrienden: 
‘Als jullie van Mij houden, 
doen jullie wat Ik belangrijk vind. 
Ik zal de Vader vragen
jullie een Helper te geven. 
Iemand die altijd bij jullie zal zijn. (...) 

Wie van Mij houdt, 
zal naar mijn woorden luisteren. 
Dan zal mijn Vader van hem houden 
en mijn Vader en Ik zullen bij Hem gaan wonen. 
Wie niet van Mij houdt, 
luistert niet naar mijn woorden. 

Die woorden zijn uiteindelijk niet van Mij, 
maar van de Vader die Mij gezonden heeft. 

Dat wilde Ik jullie zeggen, 
terwijl Ik nog bij jullie ben. 
De Heilige Geest die de Vader in Mijn naam zal zenden, 
die zal jullie helpen en alles leren. 
Die zal jullie alles laten begrijpen wat Ik jullie gezegd heb.'
 

Processie Sint-Macharius, een anker van hoop

Nu ga ik - bij wijze van spreken - vloeken in de parochiekerk van Laarne wanneer ik zeg dat Sint-Macharius niet de bekendste heilige van de heiligenkalender is. Uiteraard kunnen niet alle heiligen, zoals de heilige Petrus, Paulus, Gabriël, Marcus of zelfs de heilige Bavo, even bekend zijn. Dat Sint-Gertrudis evenmin tot het rijtje bekende heiligen behoort, kan al een troost wezen. Maar eigenlijk heeft dat geen belang. Want elke lokaal gevierde heilige is en blijft voor de plaatselijke geloofsgemeenschap een Anker van Hoop.

De heilige Macharius wordt aanroepen om ons te beschermen tegen besmettelijke ziekten, vroeger de pest, nu ziekten zoals Covid. Volgens de heiligenkalender wordt de heilige Macharius gevierd op 8 mei, de dag waarop het einde van de Tweede Wereldoorlog wordt herdacht. Dus toch wel een eervolle plaats. Volgens andere bronnen zou Macharius op 2 januari gevierd worden. Dat is onmiddellijk na 1 januari, de dag waarop de Kerk officieel Maria als de ‘Moeder van God’ viert. Ook niet slecht. 

Macharius zelf was bisschop van Antiochië, maar stierf in 1012 als monnik van de Gentse Sint-Baafsabdij. Zoals we vorig jaar reeds vermeld hebben, zou er volgens de overlevering, aldus historicus en Laarnenaar, Eric Balthau, in de twaalfde eeuw in Laarne een mirakel gebeurd zijn waarbij men de hulp van Sint-Macharius had ingeroepen. Een verdronken meisje dat weer tot leven kwam, zou daarna door haar ouders naar de Sint-Baafsabdij gebracht zijn om het mirakel te verkondigen.

Wat er toen juist gebeurd is, weten we niet exact, maar wat we wel zeker weten, is dat sinds het einde van de zestiende eeuw, de processie van Sint-Macharius in Laarne uitgaat. Eric Balthau is hiervoor nogmaals onze gids wanneer hij verwijst naar de kerkrekening uit de jaren 1574-1576 waarin de eerste schriftelijke vermelding van de processie genoteerd staat. Een reliek van de heilige Macharius werd enkele decennia later, in 1611, door bisschop Karel Maes van het toen nog jonge bisdom Gent, op vraag van de toenmalige pastoor van Laarne, Jan Schatteman, aan de kerk van Laarne geschonken.

We treden dus op pinkstermaandag, dit jaar op 9 juni, opnieuw in die eeuwenlange voetsporen van al diegenen die ons in de Machariusprocessie zijn voorgegaan. Er wordt tijdens deze processie halt gehouden aan een zestal kapelletjes die langsheen het parcours staan. Deze kapellen worden door devote vrijwilligers doorheen het jaar onderhouden en speciaal voor de processie versierd. Bij elk van deze kapelletjes wordt een inhoudelijke bezinning aan de hand van een korte bijbeltekst gehouden. 

De samensteller van deze teksten heeft zich dit jaar geïnspireerd op de boodschap van Hoop zoals Paus Franciscus zaliger die voor dit Jubeljaar beschreven had. Die boodschap zouden we kunnen samenvatten met de zeer aansprekende leuze dat we allemaal ‘Pelgrims van Hoop’ zijn. 

In zijn pauselijke bul, afgekondigd als ‘Spes Non Confundit’ of ‘De hoop stelt niet teleur’, deed Franciscus een oproep aan alle christenen om als volwaardige christenen in het dagelijkse leven te staan. Daarbij wou hij de mogelijke tegenstelling tussen spreken en handelen opheffen. Dat brengt altijd wat onrust met zich mee omdat de mens door het evangelie dikwijls wordt opgeroepen om uit zijn comfortzone te treden en zich telkens naar de andere, naar de medemens te keren. 

Op basis van deze boodschap heeft de samensteller van het tekstboekje voor deze processie bijbelteksten en bezinningsteksten gekozen die telkens een appel doen op de manier waarop een christen in de wereld staat. Thema’s zoals ‘Vrede voor de wereld als teken van hoop’, ‘Hoop voor mensen die gedwongen worden om oorlog en discriminatie te ontvluchten’, ‘Jongeren als hoop voor de toekomst’, ‘Zorg voor de schepping’ komen aan bod. 

Met een processie verlaat men letterlijk het kerkgebouw en treedt men als gelovige naar buiten. We geven tijdens deze tocht langsheen de velden en door de prachtige Kasteeldreef het geloof ook letterlijk handen en voeten. In het Engels noemt men zo een tocht ‘a journey of faith’, een weg, een traject dat je geloof kan versterken. Als processiegangers leggen we getuigenis af van het Christen-zijn omdat we, zoals Paus Franciscus dat verwoordde, allemaal ‘Pelgrims van Hoop’ zijn.

We vestigen onze hoop op een rechtvaardig en goed leven, met zorg voor de andere en de omgeving. En als christen vestigen we tevens onze hoop op de eindbestemming van elke mens. Wijlen pastoor Wim van Avermaet, heeft in 1990, naar aanleiding van de restauratie van de kerk in Laarne, daarvoor het wondermooie woord ‘Hemelheimwee’ gebruikt. De mens die steeds heimwee heeft naar zijn uiteindelijke bestemming. Een processie kunnen we als een levende teken van dat hemelheimwee beschouwen. 

De processie in Laarne wordt reeds eeuwen van generatie op generatie doorgegeven. De aloude Sint-Machariusgilde staat garant dat deze mooie traditie niet verloren gaat. Traditie en geloof, volkse feesten en persoonlijke uitingen van geloof, vullen in Laarne op pinkstermaandag elkaar aan en zorgen ervoor dat het innerlijke vuur, de kern van deze processie nooit zal doven. Sint-Macharius blijft immers een Anker van Hoop. 

Marc Van Kerchove

Meimaand, Mariamaand

Het staat mij nog steeds in het geheugen gegrift: ik was 14 toen ik met een groep mensen naar Lourdes reisde in Frankrijk. Onderweg op de trein hoorde ik verhalen van pelgrims, die al 15 keer in Lourdes waren geweest. Eénmaal aangekomen zag ik grote groepen mensen van overal, die kaarsen kwamen branden, die kwamen bidden en danken, die hulp of troost zochten. De warmte van de vele kaarsen rond de grot en het water van de bron zijn herinneringen, die bijblijven.

Traditioneel staat de meimaand gekend als Mariamaand. Dat Maria nog altijd een bijzondere vrouw is tonen de vele kaarsen, die in de kerken aan haar beeld worden aangestoken. Loop maar eens binnen in een kerk of een kapel bijna altijd branden er kaarsen bij het Mariabeeld. Het zal in deze meimaand niet anders zijn. Maria is een lieve vrouw, daarom noemen wij gelovigen haar ‘Onze Lieve Vrouw’.

In de volksdevotie neemt Maria een belangrijke plaats in. Als moeder van Jezus kennen we haar als een diepgelovige, eerlijke, troostende en zorgzame vrouw. Mariaverering gebeurt op verschillende manieren. Zou er op de wereld een vrouw zijn van wie er meer portretten zijn geschilderd of beelden gebeiteld zijn? We beschikken over een schat aan Marialiederen: ‘Liefde gaf u duizend namen’, ‘Hoge vrouwe in de hemel’, ‘Magnificat’, ‘Avé Maria’, ‘Lieve vrouwe van ons land’…. Hoeveel vrouwen kregen niet een voornaam, die afgeleid is van de naam Maria: Maaike, Marieke, Mieke, Maartje, Mimi…

Maria kreeg overal veel lof. Vroeger vond je bij iedere boerderij wel een kapelletje, zag je in heel wat huizen aan de voorgevel een nis met daarin een Mariabeeld en in heel wat tuinen werd een Mariagrot gebouwd. In de meimaand zal dit alles er terug piekfijn uitzien, want waar men gaat langs Vlaams wegen komt men u Maria tegen…

Vroeger vond men Maria op zoveel plaatsen terug, je kon geen huiskamer binnengaan of er stond een Mariabeeld op de schouw te pronken. Bij mijn mémé en pépé stond het beeld van Onze Lieve Vrouw van Vlaanderen op de schouw. Ik zie het nog voor mij: Maria gehuld in een blauwe mantel met het kindje Jezus op haar arm. Bij een ziekte of tegenslag in de familie werd het beeld van de schouw gehaald, enkele kaarsen errond en samen met onze mémé weesgegroetjes bidden… het was als kind toen eigenlijk niet mijn favoriete bezigheid… Nu koester ik het beeld als warme herinnering aan mijn grootouders. Bij mijn ouders was het al iets ‘deftiger’, we spraken niet meer over de woonkamer maar over de living en Maria stond er onder een glazen stolp, gehuld in fraaie kledij van mijn moeders hand. Aan de muur keek Maria je toe ingekaderd in glas. Ook deze kleinoden zijn een dankbare herinnering en doen mij soms verpozen bij ons ‘Lieve Vrouwken’. Want ook al is het de afgelopen jaren stiller geworden rond Maria, in nood keert men vaak terug bij Maria zijn zorgen en verdriet. Tijdens iedere cruciale match van mijn ploegsken, brand ik kaarsjes en toen het vorig jaar uitzichtloos was plaatste ik een Mariabeeldje in het midden… u kent of kent de afloop niet… we werden kampioen…

Volksdevotie en folklore hoor je dan wel eens. En toch is er meer: getuigt zo een houding niet van een geloof en vertrouwen, dat niet te noemen of te verklaren is? Maria blijft voor veel mensen een voorbeeld van hoop en vertrouwen, van nabijheid, troost en hoop. Hoop die ieder van ons in zijn leven zo nodig heeft… zonder hoop kan je niet leven… Zoals kinderen zich tegen hun moeder aandrukken om bescherming en genegenheid te vinden, zo kunnen ook wij naar Maria toegaan, want als vrouw en moeder zal ze steeds dicht bij ons staan. Maria is een moeder die ook haar kind op zijn lijdensweg blijft volgen. Maria liet zich door niemand bang maken of wegjagen. Stil en vanop de achtergrond volgde ze Jezus’ doen en laten. Op belangrijke momenten was ze er steeds bij. Als Jezus’ kruisweg begint wijkt ze geen meter van zijn zijde, ze blijft Hem trouw tot op het einde. Na al dat lijden en die pijn toont Maria ons dat ze een dappere en moedige vrouw is. Als na Jezus’ dood de apostelen zich angstvallig verstoppen, is zij diegene die hen samenroept en zegt wat hen te doen staat.

De meimaand is een maand vol beloften. Het is de maand van ontluikende meiklokjes, met zonovergoten dagen, met langere avonden. Nu in deze maand de lente volop doorbreekt, de zon warmte geeft en alles volop groeit en bloeit is dit misschien een uitgelezen moment om naast alle moeders ook Maria in de bloemen te zetten. Bewaar in jullie hart een plaatsje voor Maria. Brand een kaarsje voor haar en kom tot rust. Laat deze bijzondere vrouw opnieuw tot leven komen. Ook al is haar beeld verbannen naar de zolder haal het terug tevoorschijn en laat oude tradities verder leven. Ieder van jullie kan met zijn of haar vragen terecht bij Maria. Maria die als een moeder luistert naar onze stem en weet wat er in ons leeft. Zoals een moeder haar kinderen beschermt zo zorgt Maria voor ons met al haar moederlijke tederheid en liefde. Dat Maria al zovele eeuwen een plaats krijgt in het leven van velen hoeft ons niet te verwonderen. Mag deze meimaand ons terug helpen om haar te begroeten… ik wens het jullie van harte…

Hilde Renneboog

Cijfers zijn niet altijd heilig  

Toen ik nog eens aanwezig mocht zijn op een vergadering van onze parochie - wat altijd een heuglijk moment is - kregen we van diegene die de vergadering leidde een mooi document voorgelegd. In dat document stonden enkele opvallende gegevens. Wist u dat onze parochie, de Gabriëlparochie Laarne-Wetteren (Laarne, Kalken, Wetteren, Kwatrecht, Massemen en Westrem), ongeveer 38.000 inwoners telt? Toch zou, volgens datzelfde document, de parochie slechts 1,5 procent van deze inwoners bereiken.

1,5 procent van 38.000 betekent dat de parochie amper 570 mensen zou bereiken. Het is bijna het omgekeerde van de parabel van het verloren schaap uit Lucas 15, waarin de Herder op zoek ging naar dat ene verloren schaap. Volgens de cijfers uit het document zou de parochie echter - bij wijze van spreken - op zoek moeten naar 98,5 procent van de (verloren) schapen. Ze zullen werk hebben om die te vinden!

Dat de parochie slechts 1,5 procent van de inwoners zou bereiken, is misschien gebaseerd op toevallige tellingen van aanwezigen tijdens een viering. Kan men dergelijke cijfers echter gebruiken om aan te geven hoeveel mensen een parochie bereikt? 1,5 procent lijkt op een karikatuur van de werkelijke uitstraling van een parochie en van het aantal mensen dat door priesters, diakens, medewerkers, vrijwilligers en verenigingen bereikt wordt. 

Cijfers en statistieken over de Kerk zijn geen gegevens zoals men die aanlevert voor een exacte wetenschap. Ze zijn wel nuttig en kunnen bepaalde noodzakelijke en bestuurlijke beslissingen onderbouwen, maar we moeten ons afvragen vanuit welke invalshoek men het geloof wil bekijken en welke cijfers men daarvoor gebruikt. In het ‘Kerk-zijn’ is soms de gemeenschap prioritair, op andere momenten van de geloofsbeleving staat het individu centraal. 

Dat de wekelijkse kerkgang sinds de jaren 1950 achteruitgegaan is, is voor iedereen duidelijk. Dat kunnen we niet ontkennen. Volgens de cijfers van het UCSIA (Universitair Centrum Sint-Ignatius Antwerpen), gepubliceerd in de bundel De Kerk in Vlaanderen (2022), blijkt dat in België (Vlaanderen, Wallonië en Brussel samen) in 2018-2019 gemiddeld 2,6 procent van de bevolking nog wekelijks naar de misviering gaat. Voor Vlaanderen alleen was dat percentage nog ongeveer 4 procent ook al zal dat percentage ondertussen en zeker na corona nog gedaald zijn.

Er staan echter nog andere cijfers in dat rapport. Zo gaf het onderzoek naar een brede ‘Kerkbetrokkenheid’ een ander beeld. De categorie van mensen die positief staan tegenover de katholieke Kerk en af en toe een viering bijwonen zoals op Hoogdagen, ligt beduidend hoger dan 1,5 of zelfs 4 procent. Deze groep onregelmatige kerkgangers schommelt nog steeds rond de 11 procent. Dat scheelt al een slok op een borrel! 

Daarnaast zijn er de ‘Randkerkelijken’ of diegenen die zich sociologisch en cultureel nog tot het katholicisme bekennen zonder echter actief deel te nemen. Zij komen nog occasioneel in contact met kerkelijke activiteiten. De Britse godsdienstsociologe Grace Davie - what’s in a name – poneerde in 1994 haar stelling ‘believing without belonging’. Ze verwees hiermee naar mensen die nog intuïtief geloven, zich katholiek voelen, maar die zich niet meer met de Kerk verbonden voelen. Ook dat is nog een aanzienlijke groep van mensen die soms op een andere manier met een parochie in contact komen.   

Met bovenstaande gegevens in gedachten, is het betwijfelbaar dat een parochie slechts 1,5 procent van de mensen zou bereiken.  Denken we maar aan het toedienen van de initiatiesacramenten zoals het doopsel en het vormsel. Dat brengt nog steeds hele families in contact met de Kerk. Een kerkelijk huwelijk is voor velen een gelegenheid om een extra spirituele dimensie te ervaren. En kerkelijke begrafenissen zijn in dat verband diensten buiten categorie. Hoe dikwijls gebeurt het niet dat de kerk dan afgeladen vol zit, dat men moet rechtstaan. Zijn dat allemaal gelovigen? Hoogstwaarschijnlijk niet, maar op dat moment heeft men een volle kerk aan wie men de verrijzenisliturgie kan aanbieden. Dit is een gelegenheid par excellence om te verkondigen! 

In de diaconie en in het bezoeken van rusthuizen, zieken, scholen, verenigingen en individuen kan het bereik zeer intens zijn. Bovendien zijn er zoveel parochieactiviteiten ingericht door allerlei verenigingen, jeugdbewegingen, kringwerkers, gezinnen en door tal van individuen die meer mensen bereiken en raken dan we denken. 

Kardinaal De Kesel heeft ons gewezen op de secularisatie en het katholicisme als de culturele religie van vroeger. Maar hij heeft er telkens op gewezen dat we ons niet mogen laten leiden door een cijferfetisjisme. 

Alleen al door de uitstraling van het religieus erfgoed dat centraal in de woonkernen aanwezig is en dat voor iedereen openstaat, kan men mensen bereiken. In de Kerk staat de deur figuurlijk, maar dikwijls ook letterlijk altijd open voor wie op een bepaald moment toch wenst aan te sluiten. 

Cijfers zoals een bereik van 1,5 procent zouden elke medewerker een depressie kunnen aanpraten en laat dat nu net het tegenovergestelde zijn waar de Kerk voor staat. Cijfers zijn voor de kooplui in de tempel en we weten wat Jezus daarmee gedaan heeft. Zelfs met vijf broden en twee vissen kon Hij, los van alle cijfers en rekenkunde, een hele menigte te eten geven. Dat is nu net het geloof!

Marc Van Kerchove          

Dag van de aarde

Dag van de aarde is een jaarlijks evenement op 22 april dat in teken staat van de milieubescherming. De eerste dag van de aarde dateert al van 1970. Ja ook in mijn kinderjaren waren we al bezig met het behoud van een betere wereld, en dit is het gevolg van het groeiend ecologisch bewustzijn door de bestseller van Rachel Carson uit 1962.

Op deze dag worden wereldwijd activiteiten opgezet, die tot doel hebben mensen bewust te maken van het bijzondere van de aarde en het leven daarop. Op deze dag wordt op een positieve wijze aandacht gevraagd voor de wereldproblematiek rondom natuur, milieu en klimaatverandering.

In een wereld vol onzekerheid over de toekomst verlangen mensen naar positieve initiatieven, de dag van de aarde is zo een initiatief. Op deze dag wil men ons bewust maken van de waarde van de aarde en voor al het moois dat de natuur ons te bieden heeft. 

Als ik aan de natuur en de aarde denk, brengt mij dat naadloos bij het scheppingsverhaal. In één van de allereerste Bijbelverhalen leren we dat God de aarde en alles dat erop leeft met veel liefde en aandacht heeft geschapen. Je zou kunnen zeggen dat Hij er zijn hart en ziel ingelegd heeft, zoals ik mijn hart en ziel kan leggen in het zorgen voor mijn kleinkinderen, in het spelen van een alweer nieuwe toneelrol of in het supporteren voor mijn ploegsken. Zo heeft iedereen van ons wel iets dat we met hart en ziel doen. 

Toen het werk van God voltooid was heeft Hij de aarde in handen gegeven van ons mensen om er zorg voor te dragen, haar te verzorgen en te koesteren met hart en ziel.

Anno 2025 wordt steeds duidelijker dat wij daar als mensen niet bijster goed in geslaagd zijn. Als we zien wat er rondom ons allemaal gebeurt, mogen we besluiten dat de aarde ziek is, heel ziek zelfs. Je kan gerust stellen dat de zieke in een kritieke toestand verkeert…Het wordt dringend tijd dat onze ‘zieke’ terug gezond wordt, maar wat is het behandelingsplan…? 

Een goede zorg voor onze zieke zou alvast een goed begin zijn, maar soms kijken we weg en vinden we het makkelijker om het aan de anderen over te laten… Van veel berichten over onze zieke patiënt worden we niet vrolijker…  Mag ik zo vrij zijn een paar symptomen op te sommen…? De opwarming van de aarde gaat sneller dan gedacht en de gevolgen zijn steeds meer zichtbaar. Het weer wordt extremer, waardoor we steeds met meer hittegolven worden geconfronteerd of met overstromingen. Soms valt er op één dag zoveel regen als anders in een hele maand. Dan is er ook nog de zeespiegel, die alarmerend blijft stijgen, zijn er diersoorten die verdwijnen, er is de vervuilende industrie en er zijn de bergen plastic in onze oceanen… Onze zieke kraakt en zucht… wordt steeds maar zieker en heel wat specialisten fronsen het hoofd… en sommigen zijn zich van nog geen kwaad bewust. Herinneren jullie je nog de beelden uit de film van de ‘Titanic’. Het schip gaat ten onder, het water loopt volop binnen en op het benedendek verdrinken mensen als ratten, maar de rijken op het bovendek blijven rustig verder dansen alsof er niks aan de hand is…

Goede zorg voor onze ‘zieke’ is nu heel belangrijk. Onze hebzucht en economie van steeds maar meer ambitie hebben onze ‘zieke’ enorm uitgeput. Iedereen zou het beter krijgen, welvaart voor allen; hiervan zien we nu de schaduwkanten. We plegen roofbouw op onze ‘zieke’, op Gods schepping. Klimaatproblematiek blijven aankaarten en een goede zorg voor de schepping is heel belangrijk! Om de zieke te laten genezen zullen we heel concrete en duurzame keuzes moeten maken. En het zullen niet altijd gemakkelijke keuzes zijn, want wij vinden het niet altijd fijn als anderen zich hiermee bemoeien, we moeten immers al zoveel. Duurzaam denken is één ding maar duurzaam leven dat gaat ons soms te ver. Het wordt dringend tijd dat we allemaal opnieuw wakker worden en beseffen dat de aarde en alles wat daarop leeft een heel kostbaar geschenk is. Een geschenk dat we niet zomaar kunnen weggooien, maar dat we moeten blijven koesteren als iets heel kostbaars. Alleen zo zal onze ‘zieke’ stap voor stap terug gezond worden. 

Heel wat wetenschappers verkondigen in een hoog tempo, dat we onze leefwereld onleefbaar maken. Soms denken we is er nog een toekomst…? Zijn wij niet zelf de oorzaak van een ‘Apocalyps’…? Misschien moeten we terug leren tevreden zijn met dat ietsje minder, het consumeren net iets anders gaan bekijken. Deze veertigdagentijd roept ons op tot soberheid en matigheid. Misschien is dit ook de juiste aanpak om de ‘zieke’ te laten herstellen en genezen… een deel van het behandelingsplan. Minder vliegvakanties naar verre oorden, minder dingen kopen. Je hoeft niet altijd alles aan te schaffen en overal heen te vliegen. En hoe doen wij het in het klein, op ieder fietstochtje zie ik wel ergens lege verpakkingen en frisdrankblikjes langs de kant van de weg. Voor korte afstanden nemen sommigen nog altijd liever de auto… Ach denken we dan het is maar één druppel op die hete plaat… maar allemaal samen één druppel wordt vaak een malse regenbui… Misschien is er voor onze ‘zieke’ dan terug hoop op een nieuwe toekomst en op een andere wereld en loopt het niet verder uit de hand… kijk omhoog, kijk vooruit… en blijf hopen… ik wens het jullie van harte…!

Ik zou een vlieg willen zijn

Ik kreeg vanuit Broederlijk Delen de kans om naast een Zuid-Amerikaans land, Colombia, ook Oeganda te bezoeken. Samen met 17 andere tochtgenoten ging ik van 11 tot 28 juli 2017 op inleefreis. Het is ondertussen al acht jaar geleden.

Deze reis heeft niet alleen mijn cultuur verruimd maar ik heb heel veel respect gekregen voor de boeren uit Oeganda en voor partners van Broederlijk Delen die met hen werken.

Na mijn inleefreis schreef ik dit verslagje.

De parel van Afrika, zoals men Oeganda noemt blijkt een andere realiteit te zijn als we vanuit het zuiden richting zuid-westen rijden. Een mooie groene omgeving afgewisseld met dorpjes waar veel leven is maar waar de huisjes de grootte van een doorsnee keuken zijn en waar Verko veel werk zou hebben om de resten van de plaatselijke markt weg te werken.

Onderweg in Mahyora brengen we een bezoek aan COSIL, een partnerorganisatie van Broederlijk Delen.

We ontmoeten daar Grace en haar familie. Een sterke dame die via het allerarmstenprogramma van COSIL stappen zet voor een betere toekomst en in 2018 het campagnegezicht was van Broederlijk Delen. Meteen het échte leven, een beklijvend bezoek.

Zaterdag  rijden we bijna gans de dag naar het Rwenzorigebergte in het westen van Oeganda. Gedurende enkele dagen is Fort Portal onze thuisbasis om daar de partners van Broederlijk Delen te bezoeken.

We bezoeken  de drie partnerorganisaties : KRC, Satnet en Jese. Elke partner heeft zijn eigen programma om de boeren te sensibiliseren en ondersteunen rond duurzame landbouw en de klimaatverandering. Sterke vrouwen en mannen met een visie.

Vier dagen gaan we in duo’s naar ons gastgezin in Kibito. Via een hobbelige rode weg komen we aan het huisje van Deo en Margret en negen kinderen waarvan er nog vijf thuis zijn. 

Mijn gastheer, Deo, rusht door het leven als een Muzungu (blanke), zoals hij zelf zegt. Hij gaat als gevormde boer door KRC van de ene vergadering naar de andere, werkt in zijn bananenplantage, ondersteunt zijn vrouw waar hij kan, maakt bananenwijn. De vorming die hij kreeg geeft hij door aan andere boeren. Het moto van de boerengroep: geloof en hard werken. Ze hebben heel veel vertrouwen in God en vinden dat ze niet geboren zijn om arm te blijven. Sterke figuren.

Zijn vrouw, Margret, werkt van ’s morgens tot ’s avonds in de keuken. Lees een hok in steen van 3 op 2, iets verwijderd van het huis, met een kooksteen aangevuurd door hout en een schap gemaakt van hout uit het bos.

De kinderen hebben elk hun taak in het huishouden  (de 3 meisjes meer dan de 2 jongens).

Deo neemt ons mee op de boda boda (brommer)  naar de plaatselijke markt in Kibito waar de boeren hun zelfgekweekte groenten en fruit verkopen tegen een voor ons belachelijk lage prijs. Sommigen verkopen niet alleen in hun dorpje maar trekken ook buiten de regio. Langzaam groeit de handel.

Met enige trots brengt hij ons ook naar het plaatselijk gezondheidscentrum waar een materniteit met couveuse en een polikliniek is ondergebracht. Allemaal vrij primitief maar heel proper. 

We zagen boeren met power. Geloof, hard labeuren en samenwerken is hun moto.

We zagen Deo met dromen die de komende jaren door KRC verder zal ondersteund worden. Hij wil de productie van de bananenwijn verder uitbouwen, een centrum bouwen waar hij andere boeren kan opleiden. 

Alles gaat, met ondersteuning van de partnerorganisaties van BD, langzaam vooruit.

Nu 8 jaar verder zou ik een vlieg willen zijn hoe Deo, Margret, de kinderen en de boerengemeenschap verder door het leven gaan. Is Deo er in geslaagd om via biodiversiteit voldoende gewassen te kweken om te verkopen, heeft hij de andere boeren kunnen overtuigen om aan agro-ecologie te doen. 

Dit jaar staat naast Burundi en Burkina Faso ook Oeganda terug centraal en worden de boeren door de partnerorganisaties van Broederlijk Delen nog goed opgevolgd.

Dit jaar volgen we de boer Patrick. Via een overheidsprogramma kreeg hij enkele jaren geleden gratis pesticiden. In eerste instantie leken ze goed te werken. “Ik hoefde minder te wieden en er was minder kans op plagen,” vertelt de boer. “Het maakte het werk voor mij eenvoudiger.” 
“Maar na enkele jaren merkte ik dat de insecten, die mijn koffieplanten nodig hebben, verdwenen waren. Nadat de oogst het eerste jaar was toegenomen, ging het de jaren daarna steil bergaf. De planten verwelkten en de grond werd levenloos. Uiteindelijk stierven honderden koffieplanten. En dat was niet zonder gevolgen want omdat de oogst te laag was en er weinig inkomen was, konden mijn kinderen niet naar school. Ik had er geen geld voor.”

. Patrick besefte dat er iets moest veranderen en hij volgde onlangs een training van COSIL (we bezochten de partner in 2017). De organisatie werkt rond agro-ecologie 

Patrick vertelt: ‘Ik hoorde dat mijn problemen waarschijnlijk te maken hadden met het gebruik van synthetische pesticiden. Gelukkig leerde ik goede alternatieven kennen.”

 “Ik merk dat veel andere boeren nog steeds kiezen voor chemische bestrijdingsmiddelen. Ze schuwen het extra werk, zonder dat ze een extra vergoeding krijgen als ze biologische koffie verkopen.”

 Dankzij een opleiding van COSIL is de koffieplantage gered.

“Ik kreeg training om natuurlijke beschermingsmiddelen te maken, maar ook hoe ik compost en vloeibare meststof kan maken. Ik plantte nieuwe struiken en mijn plantages worden nu van dichtbij opgevolgd door COSIL. Ik merk vandaag het verschil: de grond is weer rijk en levend, en de planten geven elk jaar een grotere oogst.”

In een verslag van Broederlijk Delen las ik dit:

Uit een onderzoek bij boerenfamilies die via onze partners bereikt worden, werd duidelijk dat zij veerkrachtiger waren en minder voedseltekorten hadden dan gezinnen die niet door de partners bereikt werden. 

En toch zou ik een vlieg willen zijn
EDK

Acht jaar geleden vonden medewerkers van de kerkfabriek in Massemen een onbekend schilderij op de zolder van het klooster. In een boek van heemkundige Karel François lazen ze dat het om een anoniem kunstwerk gaat, uit de tweede helft van de zeventiende eeuw.

Volgens François is het “heel waardevol”, en zou het ooit in de kerk van Massemen hebben gehangen. Madonna met Kind was in zeer slechte staat en zwaar beschadigd

Drie restaurateurs noemden het onrestaureerbaar. Machteld Callewaert (57) uit Brakel waagde zich aan de restauratie maar had er heel veel werk.

Machteld twijfelt of het heel waardevol is maar volgens haar is detechniek, de anatomie, de compositie zeer goed. Dit werk is helemaal niet stuntelig gemaakt. Vooral de handen en de voeten zijn heel goed geschilderd. 

Madonna met Kind hangt ondertussen terug in de kerk van Massemen.

Niet enkel de restauratie was een huzarenstuk maar ook het ophangen in de kerk.

OVER DE PR0FEET JONA
En God had medelijden

Op 11 februari stond de vierde bijeenkomst gepland in het Bijbels Leerhuis. We zouden de tekst lezen van het boek Jona. ’s Morgens echter lag de wereld bedekt onder een dik pak sneeuw. Uit zorg voor de veiligheid van de deelnemers besloten we de bijeenkomst uit te stellen. We konden het boek ook thuis lezen. Het is heel kort, amper 48 verzen, en in zijn verloop gemakkelijk te volgen. 

Het boek Jona vertelt geen historische gebeurtenis uit een lang vervlogen tijd. Het is een fictief verhaal als een parabel. Het spreekt over de tijd van de lezer en geeft richting voor de toekomst. Zo is de parabel een profetie. Hij werpt een licht, Gods licht, op het leven. Drie grote gedachten kunnen wij onderscheiden.

Heil voor de heidenen

De parabel kondigt heil aan voor de heidenen. Dat zij mogen binnentreden in het geloof van Israël, wordt geïllustreerd met twee gebeurtenissen. 

Zeelieden, die eerder doorgaan voor ruw en ver van God, bekeren zich wanneer zij de stilling van de storm beleven. Zij erkennen dat de beschrijving  die Jona van zijn God geeft, treft. Hij is de God van de hemel, die de zee en het droge heeft gemaakt. Zij erkennen deze God als de enig ware God, die alles in handen houdt. En zij weten dat erkennen ook doen moet worden. Ze brengen reeds op het schip een offer om God te danken voor hun redding. Bovendien, zij tonen zich vol eerbied voor het mensenleven. Pas op aandringen van Jona wagen zij het hem in zee te werpen, en tegelijk bidden ze om vergeving voor hun daad. In het geloof zijn zij heel menslievend geworden. 

De tweede profetie van heil voor de heidenen, ligt natuurlijk in het verhaal van Nineve. Nineve was de hoofdstad van de Assyriërs, een brutaal krijgsvolk in het oude oosten. Bij de profeet Nahum wordt zij de bloedstad genoemd. De stad staat voor het inbegrip van alle slechtheid, waarvan de weerklank is doorgedrongen tot de hemel. Jona wordt uitgezonden om haar ondergang aan te kondigen. Maar het ongelooflijke geschiedt: de stad hecht geloof aan Jona. Het neemt aan dat er maar één God is, de God zonder meer, en niet hun goden. De inwoners vrezen het oordeel en doen boete om het oordeel af te wenden. 

Nineve is het tegenbeeld van het zelfzekere Israël. Zelfs de koning van Nineve vernedert zich, hij staat van zijn troon op, legt alle waardigheidstekens af en gaat als boeteling neerzitten op de grond. Zijn koningsmacht gebruikt hij enkel nog om allen – mensen en dieren – een vasten op te leggen en te eisen dat ze breken met het kwaad. En inderdaad, God krijgt medelijden met hen en spaart de stad. Heil is er voor wie afdaalt uit zijn hoogmoed en Gods erbarmen aanneemt. Hier komt het Oude Testament dicht bij het evangelie.

Voorafbeelding van Jezus

Het boek Jona is ook te lezen als een voorafbeelding van Jezus. De Heer zegt dit uitdrukkelijk zelf. Als de joden Hem vragen om een teken dat Hij de Messias is, antwoordt Hij bij Matteüs: “Een slecht en overspelig geslacht verlangt een teken, maar geen ander teken zal hun gegeven worden dan dat van de profeet Jona. Zoals namelijk Jona drie dagen en drie nachten verbleef in de buik van het zeemonster, zo zal de Mensenzoon drie dagen en drie nachten verblijven in de schoot van de aarde.” Zijn dood en verrijzenis zijn het teken.

In de vertelling van het Oude Testament schijnt het paasmysterie van Jezus al door. Van Jona wordt driemaal verteld dat hij afdaalt. Hij daalt af naar de haven van Jafo, hij daalt af in het schip en in het schip zoekt hij de laagste plaats op in het ruim. Deze drievoudige afdaling is zijn poging om te ontkomen aan God. Jezus is diegene die uit liefde afdaalt, niet om te vluchten, maar om in het Nineve van de wereld te komen. Hij daalt af in de armoede van het mens-zijn, Hij daalt af in het water van de Jordaan om de zondaars gelijk te worden, en Hij daalt af in de onderwereld, in de dood. Het woord van Jona: “Gooi mij in zee”, wordt door sommigen uitgelegd als het zelfoffer van de profeet. Hij wilde niet de bekering van de heidenen en liet zich daarom in het meer werpen. Hij stelde zich in de plaats van de Ninevieten, laten ook zij maar ten ondergaan. Maar wonderlijk gered werd hij hun redder. Deze uitleg is in Jezus werkelijkheid geworden. 

Beeld van Israël

In Jona schemert het geheim van Jezus door. Anderzijds is Jona ook de belichaming van het koppige Israël, dat zich verzet tegen het heil van de volken. Zijn uitverkiezing wil het met niemand delen. Jona  kent God en weet dat zijn genade het ten slotte toch weer zal halen van het oordeel. Waartoe is zijn prediking van de ondergang nog nodig, als ze telkens door Gods goedheid wordt overspoeld? Hoe Jona dan zelf door God, heel fijn, ja humoristisch, tot bekering wordt gebracht, moet u zelf eens lezen in de laatste regels van het boek.

Jos Verstraeten 

Houden van

Het is bijna Valentijnsdag, de dag van de liefde.

Ik hou van u, I love you, Je t’aime zijn waarschijnlijk woorden die wereldwijd het meest uitgesproken worden. Het zijn woorden die op mensen een merkwaardige uitwerking hebben. Miel Cools zingt erover in ‘Houden van’: ‘het is vaak niet bijzonder maar geen mens die zonder kan’. Liefde: het is een boek dat nooit uitgeschreven is, een lied dat nooit uitgezongen is, het is een melodie die steeds wordt herbegonnen.

Voor ik hierover verder schrijf, wil ik graag een televisiefragment, dat mij vorig jaar heel erg heeft aangegrepen, met jullie delen. In het programma ‘Dwars door de lage landen’ zagen we deze keer Arnout Houben en zijn team wandelen van het noorden in Nederland naar De Panne in België. Hun tocht zat boordevol ontmoetingen en prachtige verhalen. In één van de afleveringen ontmoet Arnout de laatste overgebleven pionier van Lelystad en ontdekt hij het verhaal van 69 jaar onvoorwaardelijke liefde. Hij is een kranige negentiger, maar het wordt echt aangrijpend als zijn hulpbehoevende vrouw voor de camera hun geheim deelt… als ze hen vragen wat hun geheim is van zoveel jaren samen zijn, antwoordt ze zonder aarzelen ‘dat is liefde, onvoorwaardelijke liefde…!’. Zelfs Arnout wist even niet wat zeggen… het deed mij terugdenken aan een eeuwenoud gezegde dat vroeger in heel wat huiskamers aan de muur hing: ‘daar alleen kan liefde wonen, daar alleen is het leven goed waar men stil en ongedwongen alles voor elkander doet’…

Als liefde zoiets kostbaars is kunnen we er maar beter behoedzaam over spreken, want het woord roept bij iedereen iets op dat zeer eigen is, gekleurd door goede en minder goede ervaringen.

Valentijnsdag vindt elk jaar plaats op 14 februari. De dag staat ook wel bekend als ‘dag van de liefde’. Het is een dag waarop koppeltjes elkaar een cadeautje geven: rode rozen, kaartjes, chocolade… alles wat rood en hartvormig is wordt die dag gekoesterd. Valentijnsdag is ook bij ons sinds midden jaren 90 een groot succes geworden. Het feest van de geliefden dat vooral in Amerika zeer populair is, heeft nu ook zijn weg gevonden naar Europa. De commercie probeert met succes het feest populair te maken. Met reclamefolders en mooie etalages willen winkeliers ons verleiden om onze geliefden die dag te verwennen. Cadeauwinkels, bloemenwinkels, boekenwinkels… velen profiteren ervan. En ook al is er veel kritiek hierover toch worden er velen ieder jaar opnieuw gelukkig van het concept alleen al. Chocolatiers, juweliers… iedereen zet zijn beste beentje voor… zelfs bij onze slager ligt er in de koeltoog na al het lekkers van kerst en nieuwjaar Valentijn paté, Valentijn salade… iedereen zet zijn beste beentje voor. In reclamefolders passeren de mooiste tafels vol kaarsen en feestelijke recepten. Ik vraag mij dan af: is Valentijnsdag alleen nog een feestdag die louter bestaat om de kassa te laten rinkelen..?

Wat kunnen wij als gelovigen nu doen met deze traditie, die zo weinig te maken heeft met de historische Valentius? Beschouwen we het als iets veel te commercieels en besteden we er geen aandacht aan? Maar is dit geen gemiste kans? Hebben we als gelovigen niet heel veel in huis om aan te sluiten bij het verlangen naar menselijke liefde?

Liefde ligt zo dicht bij het evangelie dat het kan en mag gevierd worden! Liefde geven en liefde ontvangen is essentieel in een mensenleven. De liefde die we terugvinden in het evangelie is iets van het allermooiste dat er is. Liefde troost, liefde geneest, zij bedekt wat is geweest. Alles gelooft zij, alles hoopt zij, alles verdraagt zij, ze gaat nooit voorbij! Zonder liefde zijn wij niks staat er in het evangelie. Zonder liefde zijn we geen goede ouders, geen goede kinderen, geen goede leraren, geen goede coaches, geen goede politici… en ga zo  maar door. Als we niet spreken en handelen uit liefde voor elkaar, dan wordt het niks!

Liefde is eigenlijk  het mooiste dat wij in een mensenleven kennen en het is dan ook nog gratis. Liefde kennen we in heel wat vormen. Misschien is het daarom  het meest beschreven, bezongen of verfilmde onderwerp. We houden zoveel van de liefde dat we een hele dag wijden aan het vieren van alle liefde in ons leven. Is het niet raar dat we een aparte dag nodig hebben in ons drukke leven om elkaar te vertellen hoe dankbaar we iemand zijn, om tegen elkaar te zeggen dat we elkaar graag zien. En of het nu tegen je partner, je kind, een familielid is, op de dag van de liefde zal iedereen wel iets leuks of liefs tegen elkaar zeggen.

Mag ik nog even met jullie terugkomen op  het commerciële? Waarom is het commercieel om één dag in het jaar in het teken te zetten van de liefde? Want liefde dat is het allermooiste dat er is! De liefde kan en mag gevierd worden op zoveel manieren.

Ook al kleurt straks op veertien februari alles rood en roze en vliegen de hartjes je om de oren.  Ook al kan je niet ontsnappen aan het Valentijn bombardement en vind je net als heel wat mensen Valentijn commerciële onzin, vier de liefde!

De dag van de liefde de rug toekeren, no way!!! Er is niks verkeerds aan de liefde vieren. Laat die dag niet zomaar voorbijgaan, want we zijn nu éénmaal in de luxe positie dat de liefde kan en mag gevierd worden… een zalige Valentijn met al jullie dierbaren… ik wens het jullie van harte!

 Hilde Renneboog

Schrijf daar eens een gedicht over!

Wie leest of schrijft er nu nog gedichten? We kunnen de vraag stellen, maar je zou er versteld van staan. Volgende week is het de ‘Week van de Poëzie’. Het thema van de poëzieweek is dit jaar ‘Lijfelijkheid’. Dat heeft iets met ons lichaam, ons lijf te maken, met wat we voelen en ervaren, met schoonheid en met verval. In gedichten kan men daar straffe dingen over zeggen.   

Poëzie doet ons verwonderen, glimlachen en soms een traan wegpinken. Het is iets dat ons onderscheidt van de dieren. Het gebrul van een leeuw mag dan oorverdovend luid klinken, het is geen poëzie. Het zoemen van een mug of het gezang van een vogel evenmin. Veel variatie of verrassingen zitten daar nooit in. De vroegere Leuvense professor Droste noemde de mens dan ook een ‘taaldier’ omdat de mens zich door zijn taal van alle andere levende wezens onderscheidt. 

De taal maakt ons echter zo uniek dat we er geregeld mee in de knoop zitten. We kunnen met onze taal naar alles verwijzen, naar wat we zien, horen en voelen. Maar we kunnen er ook mee liegen en dat doet geen enkel dier ons na. We kunnen er hele verhalen mee vertellen. We kunnen die verhalen soms zo verpakken dat het fake news wordt. In het beste geval spreken we dan over fictie zoals in een roman of een film. 

We kunnen dat met onze taal allemaal doen omdat er in de taal mechanismen zitten waarmee we aan de werkelijkheid kunnen ontsnappen. Als mens ervaren we bijvoorbeeld aan den lijve dat alles eindig is. In de natuur sterft alles af en na verloop van tijd sterft iedere mens. Maar met onze taal kunnen we dat begrip ‘eindig’ ook ontkennen. ‘Eindig’ wordt dan ‘oneindig’. Kunnen we die ‘oneindigheid’ als mens ervaren? Nooit, maar we kunnen er wel over spreken. Dat is vreemd!

De stap naar religie is vlug gemaakt. Ook daarin speelt de taal een uitermate belangrijke rol. Via onze taal kunnen we nadenken over wat er buiten onszelf en buiten het gekende heelal wel zou kunnen zijn. Met ons aangeboren taalvermogen hebben we de mogelijkheid om ons af te vragen wat er buiten ons, na ons en vóór ons allemaal was, is en nog zal komen! Dat maakt het er niet altijd eenvoudiger op.

Zoals we kunnen nadenken en spreken over ‘eindig’ en ‘oneindig’, zo kunnen we ook spreken over ‘natuurlijk’ tegenover ‘bovennatuurlijk’. Dat bovennatuurlijke verwijst dan naar alles buiten onze eigen werkelijkheid, naar alles wat we finaal niet kunnen verklaren. Voor dat bovennatuurlijke hebben we zelfs een geleerde term: het transcendente. Het is iets dat we niet kunnen zien, aanraken of zelfs maar begrijpen. Zo is het begrip ‘God’ een transcendente entiteit.

Het geloof en heel het bijbelse verhaal zijn gebaseerd op het samengaan van deze twee tegengestelde begrippen: enerzijds het ‘natuurlijke’, het ‘lijfelijke’ en anderzijds het ‘bovennatuurlijke’ of het ‘transcendente’. Alles wat we kunnen waarnemen en voelen, wat er hier en nu gebeurt tegenover wat niet tastbaar of voelbaar is, wat we met onze zintuigen niet kunnen waarnemen. 

Hoe moeten wij ons als mens dan dat bovennatuurlijke of transcendente voorstellen? In het Oude Testament sprak men dikwijls over God als ‘de vader’. Hij kreeg dan ook de karaktertrekken van een strenge vaderfiguur zoals dat in de toenmalige patriarchale cultuur gewoon was. Hij stuurde de eerste mensen uit het paradijs. Hij kon meedogenloos zijn en de vijand in de zee doen verzwelgen. Hij beheerste de natuur en zond allerlei plagen over Egypte. Hij kon zijn volk beschermen, maar ook straffen.

Tweeduizend jaar geleden gebeurde er echter iets zeer bijzonder. Het bovennatuurlijke en het natuurlijke vloeiden in elkaar. Die almachtige transcendente God kwam op de aarde in de persoon van Jezus. Zoals we Jezus kennen uit het evangelie, was die de lijfelijkheid zelve. Hij groeide op in een gezin in Nazaret. Hij at en sliep zoals iedereen. Hij moest zelfs een extreme doodstrijd ondergaan aan het kruis. En toch was Jezus niet louter een lijfelijke mens. Een menselijke vader had hij niet en drie dagen na zijn dood was het graf waarin men hem had neergelegd, leeg. 

Wat er vóór zijn geboorte als mens en na zijn dood gebeurd is, weten we niet met zekerheid. Er zijn daar bovennatuurlijke zaken gebeurd. We kunnen al dat bovennatuurlijke negeren, zelfs ontkennen en onze eigen lijfelijkheid als het eindpunt van alle leven beschouwen. Maar door dat lege graf is er wel een beweging op gang gekomen die in de morele voetsporen van Jezus wou treden en waarvan de aanhangers geloofden dat de zin en de uiteindelijke bestemming van de mens bij die transcendente God lag. Die beweging was het christendom. 

Gedurende eeuwen heeft men geprobeerd om dat geloof concreet uit te drukken in taal, in muziek, in beeldbouwkunst, in architectuur, in ontmoetingen en in samen op stap gaan, als ‘Pelgrims van Hoop’! Probeer daarom tijdens de ‘Week van de Poëzie’, dat samengaan van de lijfelijkheid en het bovennatuurlijke maar eens in een gedicht te vatten. Want ook al begrijpen we niet alles, we kunnen er wel over spreken.

Leerkrachten die zich met hun leerlingen aangesproken voelen of individuele parochianen die de poëzie over dit thema een kans willen geven, mogen hun gedichten – wanneer ook – sturen naar redactiepb5@gmail.com. De meest treffende gedichten willen we graag later in Kerk en leven publiceren.

Marc Van Kerchove